“Treguesi i parë i idiotësisë, është mungesa e plotë e turpit”

Sigmund Freud (Zigmund Frojd) është themeluesi i psikanalizës.

Frojdi doli i pari me idenë se mendja është e ndarë në tri pjesë: Id, Ego dhe Superego.

Sipas Frojdit, Uni ose Ego është vija e parë e mbrojtjes së vetes nga tjetri, duke u përpjekur të balancojë dy ekstremet, Id dhe Superego.

Idetë e tij radikale mbi mendjen e njeriut transformuan psikologjinë dhe mbeten kontradiktore edhe në ditët e sotme.

25 thënie nga Frojdi

1- Qytetërimi zuri fill kur një person i zemëruar hodhi fjalën në vend të gurit.

2- Sa i guximshëm bëhet njeriu, kur është i sigurtë se e duan.

3- Një qytetërim që lë një numër kaq të madh të pjesëtarëve të tij të pakënaqur dhe i çon ata në revoltë nuk e ka merituar dhe nuk e meriton të ekzistojë.

4- Njeriu nuk ia arrin t’i eleminojë komplekset e tij, por pajtohet me to: ato ligjërisht e drejtojnë veprimtarinë dhe sjelljen e tij në botë.

5- Të jesh tërësisht i ndershëm me veten është një ushtrim i mirë.

6- Fëmijët janë krejtësisht egoistë; ata i ndiejnë nevojat e tyre intensivisht dhe përpiqen mizorisht që t’i kënaqin.

7- Ëndrrat janë shpesh më të thella kur ato duken më të çmendura.

8- Nëse dikush ka qenë i përkëdheluri i padiskutueshëm i nënës së tij ai ushqen gjatë jetës një ndjenjë triumfuese, besimin në sukses, i cili jo rrallë sjell me vete suksesin.

9- Iluzionet na mbisundojnë ne, sepse ato na kursejnë në dhimbje dhe na lejojnë të shijojmë kënaqësinë në vend të saj. Prandaj ato duhet t’i pranojmë pa ankime kur ato nganjëherë përplasen me realitetin përballë të cilit shndërrohen në thërrime.

10- Njerëzit janë më moralë se sa mendojnë dhe shumë më tepër imoralë se sa përfytyrojnë.

11- Njeriu është shumë i çmendur kur është i dashuruar.

12- Qëllimi i gjithë jetës është vdekja.

13- Pyetja më e madhe, së cilës nuk i është dhënë kurrë përgjigje dhe së cilës nuk kam mundur t’i jap përgjigje, pavarësisht tridhjetë viteve të kërkimeve në shpirtin e femrës është: “Çfarë do një femër?”

14- Ne nuk jemi kurrë aq të pambrojtur ndaj vuajtjes sa kur dashurojmë.

15- Sa kemi përparuar. Në Mesjetë do të më kishin djegur në turrën e druve. Tani ata mjaftohen të djegin librat e mi.

16- Qëllimi i personalitetit të njeriut është i përcaktuar nga përmasat e problemit, që arrin ta shtyjë atë njeri të lajthisë.

17- Para se të diagnostikoni veten me depresion ose vetëbesim të ulët, sigurohuni që nuk jeni të rrethuar nga budallenjtë.

18- Detyra për të bërë njerëzit të lumtur nuk është pjesë e planit të Krijimit.

19- Mungesa e plotë e seksit është e vetmja gjë që mund të konsiderohet si devijim seksual. Çdo gjë tjetër është vetëm çështje shijeje.

20- Në atë moment kur njeriu fillon të mendojë kuptimin dhe vlerën e jetës, atëherë mund ta konsideroni atë të çmendur.

21- Dashuria e përjetshme, ideale, e spastruar nga të gjitha format e urrejtjes, ekziston vetëm mes të droguarit dhe drogës tij.

22- Sa më shumë i përsosur që është një person së jashtmi, aq më shumë demonë ka brenda vetes.

23- Kur njerëzit më kritikojnë, unë e di se si të mbroj veten. Por unë jam i pafuqishëm përballë lëvdatave.

24- Treguesi i parë i idiotësisë, është një mungesa e plotë e turpit.

25- Një pjesë e madhe e asaj që është e vërtetë brenda nesh nuk kuptohet; dhe ajo që kuptohet, nuk është e vërtetë. /KultPlus.com

Klithmat e padëgjuara të një vetmie

Recension nga Anda Gjikolli

Me veprën “Legjenda e vetmisë”, Ridvan Dibra arrin që të paraqesë vetminë e thellë të përjetuar nga protagonisti i veprës. Neglizhenca e të tjerëve, talljet e bulizmi, braktisja janë ato që e ndryshojnë rrjedhën e jetës së një individi. Në momentin që ai përballet me këto, jeta e tij merr kahje tjetër. Kështu i ndodhi edhe protagonistit tonë të veprës, Balës. Në momentin që i vdes babai, atij i ndryshon jeta.

“Nana djalin ka qorrue,

Me gjaks t’burrit m‘u martue”

Që në fillim të veprës e kemi të vendosur këtë paratekst. Këta dy distikëna duket se na paralajmërojnë me atë se çfarë do të përmbajë vepra. Dibra e cek që këto distikë janë nga një legjendë e moçme, d.m.th tekst burimor i veprës mbetet kjo legjendë. Vepra ashtu edhe siç e ka thënë edhe autori, ka narracion të thjeshtë e të kuptueshëm për lexuesin, përmban fraza të thjeshta dhe aspak të komplikuara e na duket se autori e ndjek një teknikë interesante me strukturën e kapitujve. Gjithsej janë 30 kapituj të shkurtër, asnjëri prej tyre i emëruar, thjesht të veçuar nga tjetri me numra. Kapitujt kanë një strukturë të veçantë sepse të gjitha fillojnë me emrin e protagonistit, Balës: Bala rri vetëm gjithmonë, Bala është rrekur ta thyejë vetminë, Bala tash është prapë vetëm etj. Gjithmonë janë tri fjali me të cilat autori e fillon rrëfimin dhe janë prapë po tri fjali me të cilat e përfundon, fjali këto që qëndrojnë të ndara nga teksti. Vepra është e strukturuar në një harmoni të tillë që e bën atë estetike për syrin e lexuesit.

Rrëfimin e fillon me Balën që është 18 vjeçar. Me anë të analepsës, ai kthehet pas në kohë, ku rrëfen për jetën e tij si fëmijë, kujtimet e tij edhe pse këto kujtime nuk i jep përnjëherë, por jepen kohë pas kohe, gradualisht duke e plotësuar historinë. Autori inkuadron shumë pak personazhe: Bala, nëna, dhe fqinji (me raste edhe Marta-shoqja e Balës). Të tjerët janë vetëm personazhe figurante, të cilat i ndihmojnë rrjedhës së zhvillimit të ngjarjes; shokët, mësuesja. Përveç Balës dhe Martës (në një rast edhe Norës, nënës së tij), Dibra nuk i emëron fare personazhet. Duke mos iu referuar fqinjit me emrin e tij, na duket si një lloj refuzimi i Balës ndaj tij.

Ngjarja nuk tregohet se ku po zhvillohet e as kur po zhvillohet. Nuk tregohet as koha e as hapësira. Të vetmet vende të emëruara janë: Livadhi Sy-Blu, Përroi i Bardhë, Guri i Zi, Maja e Egobokës dhe Pylli i Bjeshkës.

Figurë kryesore në jetën e Balës kishte qenë babai i tij, por pas humbjes së tij, Bala gradualisht i humb të gjitha. Autori e paraqet këtë lidhje të fortë të babait me të birin për ta bërë me dramatike e më të papranueshme më pastaj humbjen për Balën e vogël, duke kontribuar kështu në rritjen e dramacitetit. Ai nuk gjen mbështetje as te shoqëria e as te nëna. Bala tjetërsohet nga të gjthë e kështu hyn thellë në botën e tij e izolohet si pasojë e kësaj neglizhence. Më të rëndë këtë izolim e bën fqinji i cili dikur ishte mik i babait, por që pas vdekjes së babait në një mënyrë të dyshimtë po i afrohej nënës së tij. Thua se po ecte mbi një tokë të minuar. A të mbushur përplot me kurthe[1]  Ja si e ndjente ai veten midis njerëzve, sepse aq shumë kishte kaluar kohë me veten dhe monologët e tij sa kishte harruar të komunikonte.

Na paraqitet një Balë që nuk e gjen veten askund e nuk afrohet me askënd. Në disa raste autori me anë të figurës së kontrastit mundohet të paraqesë kontradiktën mes gjendjes së Balës dhe ambientit, mes asaj çka ai ndjen dhe asaj çka ia imponojnë rrethanat.

Bala rri vetëm gjithmonë. Edhe pse nuk e pëlqen vetminë.[2] Gjithkund qetësi nëpër klasë. As miza nuk dëgjohet. Por jo në zemrën e Balës. Aty kanë filluar të gjallojnë përbindëshat.[3]

Pasi e humbi interesimin për njerëzit dhe nuk ndjehej mirë në prani të tyre, ai e rigjen veten në zonën e tij të re të komfortit, në pyll. Gjithçka ndodh në pyll. Edhe Bala nis të ndihet më mirë se në shtëpinë e vet.[4] Ai mbetet i vetmi vend ku ai qetësohet dhe e rimerr jetën e tij në dorë, vendi ku i bën planet e para për hakmarrje ndaj fqinjit për vdekjen e babait, vrasje kjo detajisht e planifikuar nga ana e tij por që nuk arrin të realizohet.

Vepra nuk është një legjendë, edhe pse këtë e paralajmëron titulli. Si tekst burimor ka legjendën, por në të nuk gjejmë asnjë tjetër element folklorik. Autori e merr këtë legjendë dhe e rifunksionalizon në veprën e tij. Inkuadron elemente tjera e i jep një përfundim tjetër duke ia përshtatur edhe kohës në të cilën e ka shkruar.

Të njëjtën ngjarje përmban edhe kënga e Zuko Bajraktarit, këngë që është pjesë e ciklit të famshëm, Këngët e Kreshnikëve, ndonëse distikët e vendosur si paratekst nuk i gjejmë në këtë këngë. Përveç me legjendën a me këngën e Zuko Bajraktarit, disa lidhje mund t’i gjejmë edhe me veprat “Orestia” e Eskilit dhe “Hamleti” e Shekspirit. Te të gjitha, djali synon hakmarrjen për vrasjen e të atit. Bala nuk e ka intencë vrasjen e nënës por të fqinjit. Sipas studiuesit Ag Apolloni:  Derisa Oresti e merr hakun pa u shtirur dhe pa luajtur nga fiqiri, kurse Hamleti vë maskën e të çmendurit për ta realizuar qëllimin, Bala marrëzinë e ka fytyrë, jo maskë.[5]

Ndërtimi i tekstit mbi një tekst tjetër (ndërtimi mbi tekstin burimor legjendën a këngën kreshnike), rifunksionalizimi i legjendës, struktura e veçantë, lakonizmi në shprehje janë disa nga elementet postmoderniste që vepra i posedon. Megjithatë ajo nuk mund të cilësohet si prozë e pastër postmoderniste.

“Legjenda e vetmisë” mbetet një roman psikologjik, një prozë e thellë mbi gjendjen e atij që largohet nga shoqëria, që nuk pranohet e që e ndjen veten të huaj mes njerëzve, një prozë mbi individin që thehet e asnjëherë më nuk arrin të ngjitet.

Punimi është paraqitur në lëndën Letërsi aktuale shqipe, në studimet master në Degën e Letërsisë Shqipe, Fakulteti i Filologjisë, Prishtinë. /KultPlus.com

Literatura:

  • DIBRA, Ridvan, Legjenda e vetmisë, KOHA, Prishtinë, 2013
  • Apolloni, Ag. “Legjenda Në Laboratorin e Autorit.” KultPlus, 11 Apr. 2020, www.kultplus.com/libri/legjenda-ne-laboratorin-e-autorit/.

[1] Dibra, Ridvan, Legjenda e vetmisë, KOHA, Prishtinë, 2013 , fq.15.

[2] Po aty, fq.11.

[3] Po aty, fq.26.

[4] Po aty, fq.36.

[5] https://www.kultplus.com/libri/legjenda-ne-laboratorin-e-autorit/

Kurti: Luan Haradinaj është figura e përkryer e viteve ’90

Kryeministri i Kosovës në detyrë, Albin Kurti, ka përkujtuar figurën e Luan Haradinajt, shkruan KultPlus.com

Kurti ka vlerësuar lartë kontributin e Luan Haradinajt në çlirimin e vendit duke e quajtur figurë të përkryer të viteve të 90’ta.

“Ai është studenti-luftëtar që ka mbajtur gjallë dhe lavdishëm Kosovën”, ka shkruar Kurti ndër të tjera në Facebook.

Këtu keni statusin e tij të plotë:

“Luan Haradinaj është një prej themeluesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ai është po ashtu edhe një prej themeluesve të mbështetjes logjistike të ardhur prej Republikës së Shqipërisë. Luan Haradinaj me veprimtarinë e tij të armatosur kundër pushtuesit, mbajti të ndezur të vërtetën e rezistencës që përshkon popullin tonë.

Por, Luan Haradinaj është edhe figura e përkryer e viteve ’90. Student në Shqipëri dhe luftëtar në Kosovë, sa herë që vinte prej Tiranës, nuk mund të kthehej sërish atje pa kryer së paku një aksion kundër forcave pushtuese serbe. Numri i aksioneve individualë të Luanit qe tashmë dyshifror.

Ai është studenti-luftëtar që ka mbajtur gjallë dhe lavdishëm Kosovën. Ai ra dëshmor ndërsa ishte ende student; figurë e luftëtarit që mbetet përjetshëm i tillë; çereku i shekullit që përmbushet lavdishëm.

Më 6 maj 1997, Luan Haradinaj, teksa vinte prej Shqipërisë mes bashkëluftëtarëve Fehmisë, Xhevës, Abedinit dhe luftëtarëve të tjerë, ra në pritë në Qafëmullar. Dhe atë ditë u nda prej nesh. Rexhep Selimi ka dhënë përkufizimin poetik për heroin Luan Haradinaj:

Mbi ta u murose urë
pushove hapërimin
ta vigjëlosh dheun
mbi atë gur.”

Apostolova fotografohet me dy vajza gorane me veshje tradicionale

Përfaqësuesja e Lartë e BE-së në Kosovë, Natalia Apostolova, sot ka shkuar në Gorë të Dragashit për të uruar komunitetin goran në Ditën e tyre.

Ajo atje u mirëprit me ritet tradicionale të këtij komuniteti, për të cilët tha se është një kontribut i diversitetit kulturor të Kosovës, njofton Klan Kosova.

“Me traditat dhe zakonet e tyre të ndryshme, komuniteti goran kontribuon në pasurinë dhe diversitetin kulturor të Kosovës. Sot më 6 maj,Përfaqësuesja Speciale e BE-së në Kosovë, uroi dhe u bashkua me komunitetin goran ndërsa festojnë ditën e tyre!”.

Apostolova shpërndau edhe disa fotografi të banoreve me veshjet e tyre karakteristike.

Por, ajo që vërehet nga këto fotografi të publikuara është se nuk u respektua distanca sociale e as ndalimet e Qeverisë për festa të tilla.

Musolli: Pandemia na pezulloi shfaqjen, të cilën e pritëm me shumë entuziazëm

Më 14 prill do të duhej të shkëlqenin balerinët e Baletit Kombëtar të Kosovës, me shfaqjen me koreografi të Blenard Azizaj, po për shkak të pandemisë, kjo shfaqje ka mbet vetëm projekt i këtij institucioni, që akoma nuk kanë arritë as ti vendosnin një titull, shkruan KultPlus.

Kjo shfaqje, njëherësh do të shënonte edhe bashkëpunimin e parë me balerinin dhe koreografin shqiptar, që është mjaftë i suksesshëm në Gjermani, por që ka prezantuar punën e tij edhe në shumë shtete të botës.
Kreshnik Musolli, ushtrues detyre i drejtorit të Baletit Kombëtar të Kosovës ka treguar për KultPlus për sfidat e institucionit që të lidhë marrëveshje me koreografin Azizaj, për shkak të agjendës së tij shumë të ngjeshur, dhe krejt kjo përpjekje, sipas tij tashmë mbeti e pezulluar.

“Me këtë shfaqje, do të realizohej edhe bashkëpunimi i parë me koreografin Azizaj dhe kemi qenë shumë entuziastë për të punuar bashkë. Tash duhet të shohim se si do të veprojmë, sepse është edhe problem mbyllja e kufijve, por edhe si do të mund të koordinohemi me planet tona dhe planet e tij”, ka thënë Musolli.

Ai ka thënë se tash për tash, përpos punëve administrative, Baleti Kombëtar i Kosovës nuk ka punuar, dhe nuk dinë se si do të veprojnë në të ardhmen.

“Jemi duke pritur udhëzimet e Ministrisë së Kulturës, për hapat e mëtutjeshëm. Se nëse do të fillojmë me shfaqje në muajin qershor, apo do të fillojmë vetëm me ushtrime”, ka thënë Musolli për gjendjen momentale të këtij institucioni, që sipas tij, mezi presin që të nisin aktivitetet dhe të fillojnë dinamikën e punës me këtë institucion./KultPlus.com  

Angelina Jolie e ka nxitur Kongresin t’i ndihmojë familjet në nevojë për ushqim

Ylli i filmave “Maleficent”, Angelia Jolie, i kë bërë thirrje politikanëve të lartë që t’i shtojnë përfitimet ushqimore për familjet anembanë Shteteve të Bashkuara, në mënyrë që t’i ndihmojnë ata në këtë periudhë të pandemisë së koronavirusit.

Në një letër drejtuar politikanëve të njohur të shtetit si, Nancy Pelosi, Kevin McCarthy, Mitch McConnell dhe Chuck Schumer, aktorja ka thënë: “Shumica e fëmijëve më të cenuar në Amerikë i kanë humbur më shumë se 740 milion porcione të ushqimit në shkollë, për shkak të mbylljes së shkollave si pasojë e përhapjes së koronavirusit. Duke qenë se prindërit e tyre i kanë humbur punët dhe kanë mbetur pa rroga, shumica prej këtyre fëmijëve po jetojnë të uritur… Derisa forcimi i Programit të Asistencës së Ushqyerjes Suplementare nuk do t’i mënjanojë të gjitha sfidat me të cilat po përballen familjet me të ardhura të pakta gjatë kësaj krize shëndetësore, megjithatë na ndihmon të sigurohemi që sa më pak fëmijë të mbesin të uritur në vendin tonë.”

Kjo kërkesë e aktores dhe filantropes së njohur, Jolie, vjen pasi ajo e kishte shkruar një artikull për rritjen e abuzimit ndaj fëmijëve gjatë pandemisë globale të koronavirusit, transmeton Koha. / KultPlus.com

Dua Lipa ka aplikuar për ta patentuar emrin e saj anembanë globit

Këngëtarja 24-vjeçare me prejardhje kosovare, Dua Lipa, besohet se i ka dorëzuar dokumentet e duhura për ta regjistruar emrin e saj si brend.

Kjo që ia mundëson asaj që potencialisht të lansojë produkte me emrin “Dua Lipa”, përfshirë këtu artikuj si veshjet, kozmetika, lojërat kompjuterike, librat, aksesorët, produktet për kuzhine dhe të tjerë, transmeton Koha.

Një burim i këngëtares ka bërë të ditur për të përditshmen “The Sun”: “Dua Lipa e di që aktualisht është shumë e kërkuar dhe mund të krijoj pasuri marramendëse përmes produkteve të ndryshme. Ajo mund të lansojë artikuj të të gjitha llojeve nën emrin e saj, por e gjithë kjo varet nga zgjedhja e produkteve të duhura. Sepse këngëtarja tashmë e ka një imazh të cilin duhet ta mbrojë, prandaj nuk do të përfshihet në çfarëdo projekti.”

Avokatët e yllit të hiti “Physical” gjithashtu i kanë dorëzuar aplikacionet për mbrojtjen e emrit dhe brendit të saj në Amerikë, Kanada, Evropë, Izrael dhe në Lindjen e Largët.

Dokumentet të cilat ende nuk janë nënshkruar nga ndonjë gjykatës, ia ndalojë të tjerëve të përfitojnë nga emrin e saj dhe vlejnë për dhjetë vjet, para se të skadojnë.

Ndërkohë, Lipa ka zbuluar se planifikon të ngadalësohet paksa dhe të mos e jetojë jetën në shpejtësi, kjo pasi e ka mësuar se mund të gjesh kënaqësi edhe duke pushuar nga puna, teksa po qëndron e vetizoluar si pasojë e pandemisë së koronavirusit.

“Mendoj se pandemia të paktën më ka mësuar që nuk kemi nevojë ta jetojmë jetën në shpejtësi. Para kësaj situate unë isha vazhdimisht e angazhuar, duke menduar rreth punës, udhëtimeve, provave për koncerte e performanca dhe të tjerë. Por, karantina e detyrueshme më ka mësuar që gjërat e tilla nuk janë shumë urgjente siç mund të duken, dhe se ne kemi mundësi të krijojmë kujtime kuptimplota, të veçanta dhe mjaft të rëndësishme edhe nga shtëpia,” citohet të ketë thënë këngëtarja.

Dua Lipa po qëndron në karantinë me të dashurin e saj, Anwar Hadid. Çifti kohën më të madhe në këtë periudhë po e kalon në shtëpi në Londër, duke shikuar TV, filma dhe duke përgatitur ushqime të ndryshme. / KultPlus.com

MKRS dhe organizatat e sportit me kërkesë të përbashkët për të lejuar fillimin aktiviteteve sportive në Kosovë

Ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi, ka zhvilluar sot një takim me Kryetarin e Komitetit Olimpik të Kosovës, Besim Hasani dhe krerët e federatave sportive për të bashkërenduar veprimet dhe hapat, pas lehtësimit të masave të izolimit për shkak të pandemisë COVID-19.

Ministrja Dumoshi ka kërkuar nga organizatat sportive që konkretisht të raportojnë në Departamentit të Sportit se në cilën fazë gjenden dhe cilat janë nevojat e emergjente që ato kanë në mënyrë që institucionet përgjegjëse për menaxhimin e pandemisë në Kosovë, Ministria e Shëndetësisë dhe institucionet tjera ndërlidhëse të qartësojnë se si do të realizohet vazhdimi i përgatitjeve të sportistëve dhe zhvillimi i garave sportive në federatat përkatëse.

Ministrja ndër tjera u shpreh se MKRS-ja ka nënshkruar memorandume me secilën organizatë sportive dhe për të dëshmuar përkrahjen dhe bashkëpunimin me KOK-un dhe federatat sportive, ka ftuar drejtuesit e tyre për të qartësuar dhe koordinuar hapat e mëtejmë për të nisur gradualisht jetën sportive në vend deri në normalitet.

“Ne bashkë me KOK-un dhe federatat e sportit në Republikën e Kosovës, do t’i drejtohemi me një letër të përbashkët institucioneve shëndetësore në vendin tonë për të na e qartësuar dhe lejuar fillimin e përgatitjeve, ushtrimeve të sportistëve dhe vazhdimin e garave dhe aktiviteteve tjera sportive”, tha ministrja Dumoshi duke e vlerësuar si një hap të duhur dhe në interes të gjitha organizatave sportive sepse kërkesa njëzëri pa e trajtuar secilin sport veç e veç tregon për një unitet që mbizotëron në sportin e Kosovës dhe tregon për disiplinën që e karakterizon atë.

“Kosova duhet të shikojë edhe vendet e rajonit se çfarë hapash kanë ndërmarrë në këtë drejtim se si do t’i fillojnë angazhimet dhe aktivitetet sportive dhe ne bashkërisht do të dalim me një kërkesë të përbashkët drejtuar institucioneve shëndetësore për lejimin dhe hapat e duhur për federatat për të aktivitetet e tyre të planifikuara për këtë vit”, sqaroi tutje ministrja.

Ndërkaq, kryetari i KOK-ut, Besim Hasani, e informoi ministren se KOK-u ka mbajtur një mbledhje virutale me federatat sportive për t’u informuar mbi situatën e secilës federatë se në ç’fazë janë ato dhe cila prej tyre, në bazë të specifikave që kanë, munden që menjëherë të startojnë me ushtrime dhe gara.

Kryetari Hasani tha se është bërë punë individuale nga ana e sportistëve edhe në këtë kohë izolimi. Fokusi ynë ka qenë tek ekipi olimpik dhe ekipet kombëtare se si ato kanë vepruar. U konstatua dhe u vlerësua se më së miri është që të bëhet një kërkesë e përbashkët e jo kërkesa individuale nga federatat për lirimin e masave të izolimit për të lejuar zhvillimin e aktiviteteve sportive dhe kjo të shkojë nëpërmjet MKRS-së.

Po ashtu, në takim u bisedua edhe për probleme e sfida tjera që do të ballafaqohen federatat e sportit këtë vit, por që bashkërisht MKRS-ja në bashkëpunim me KOK-un dhe federatat do të bëjnë të gjithçka që është e mundshme për t’u kthyer në normalitet. / KultPlus.com

“Zgjimi i pranverës” planifikohet të shfaqet në amfiteatrin e Gërmisë, Morina: S’ka gjë që e ndalë forcën e teatrit

Jeta Zymberi

Virusi Covid-19 doli të jetë një dry i fuqishëm. Izolimi që solli ky virus pati pasoja të mëdha. Por, tash ka ardhur koha që këto pasoja të kthehen në ide, fuqi e punë për të përmirësuar situatën. Ndonëse rreziku është ende prezent mes nesh, mund të themi lirisht që pjesa më e keqe ka mbetur pas krahëve, shkruan KultPlus.

Institucionet kulturore ju bashkuan valles së izolimit. Teatri Kombëtar i Kosovës, me repertorin e pezulluar, premierat e shtyera, provat e anuluara dhe mbylljen e teatrit për afro 2 muaj, u mundua që gjatë kësaj kohe të mos largohet nga publiku. Në pamundësi për t’i dhuruar publikut shfaqje në sallë, teatri erdhi në shtëpitë e tyre përmes shfaqjeve online.

Por, me lehtësimin e masave nga Ministrisë së Shëndetësisë, TKK ka menduar për disa alternativa që të jetë sa më afër publikut.

Ardian Morina, ushtruesi i detyrës së udhëheqësit artistik të Teatrit Kombëtar të Kosovës, në një intervistë për KultPlus ka folur më gjerësisht rreth planeve që po synojnë t’i realizojnë gjatë kësaj situate. Ai ka treguar që data 19 mars ishte rezervuar për shfaqjen “Zgjimi i Pranverës”, 3 prilli për “Rinocerontin”, 28 prilli për “Lear”, ndërsa në maj ka qenë e planifikuar premiera në Ëolksbuhne, Berlin, e shfaqjes “Udhëtimet e Karl May”, si dhe në fillim të qershorit premiera e shfaqjes “Pamje revolucioni”.

“Sigurisht që pandemia ka çrregulluar oraret e të gjitha institucioneve të kulturës, por fatkeqësisht ka çrregulluar edhe jetërat e njerëzve si edhe funksionimin normal të gjithë globit. Fatkeqësisht TKK nuk i ka shpëtuar kësaj situate. Natyrisht që tani, të gjendur para një akti të kryer, ne pothuajse kemi humbur pjesën e parë të stinorit artistik”, ka thënë Morina për KultPlus.

Hapja e teatrove dhe kinemave, sipas Ministrisë së Shëndetësisë, pritet të ndodhë në bazë të fazës së tretë të masave ndaj koronavirusit, muajin që vjen. Ky lajm për Morinën është shumë i mirë dhe tashmë ai ka kërkuar informata shtesë nga MKRS.

“Sapo e kemi parë publikimin e këtij lajmi kemi kërkuar nga MKRS informata shtesë. A do të hapet teatri për administratën? Për aktorët…për prova? Apo edhe për publikun dhe për shfaqjet në skenën e mbrëmjes? Pra jemi në pritje të një përgjigje nga institucionet përgjegjëse. Natyrisht e gjithë kjo do të varet edhe prej situatës në terren. Mirëpo për të filluar punën me datë 2 Qershor, teatrit i duhet parapërgatitje 2 javore për të nisur me repriza dhe premiera ashtu si duhet.”

Duke dashur që teatri t’i kthehet jetës “normale”, Morina ka treguar që është hartuar një plan B. Kështu, po synohet që premiera e parë e këtij viti, “Zgjimi i pranverës”, një bashkëprodhim me Artpolis, me regji të Zana Hoxhës, të inskenohet në amfiteatrin e Gërmisë, në muajin qershor.

“Duke e ditur mundësinë e moslejimit të grumbullimeve në hapësira të mbyllura, ne planifikojmë që të realizojmë në ambient të hapur premierën e shfaqjes “Zgjimi i pranverës”. Besojmë se amfiteatri i Gërmisë plotëson disa kritere për realizimin e kësaj premiere, aq më tepër kur shfaqja është tip mjuzikli. Kjo do të ishte edhe një sakrificë e gjithë ekipit të shfaqjes por është sakrificë që ia vlen. Por, po e përsëris, vetëm po planifikojmë! Sepse pa lejen e organeve përkatëse do të jetë e vështirë. Nëse na lejojnë të fillojmë me prova në fillim të fazës së tretë, atëherë ne do të kishim premierën në fillim të Qershorit”, thotë tutje Morina.

Nëse mundësohet realizimi i kësaj premiere, Morina zotohet që do të nisë punë edhe më fuqishëm.

“Me realizimin e mundshëm të kësaj premiere ne do t’i rindiznim motorët e kulturës duke sjellë një energji te komuniteti dhe të gjithë shoqëria. Shpresojmë se kjo pandemi do të kalojë dhe ne të gjithë ti kthehemi punëve, jetëve tona, gjithnjë duke u kujdesur për njëri tjetrin. Ky është mësimi që kemi marrë gjatë kësaj kohe. Dhe le ta dijë virusi dhe të gjithë virusët e tjerë, se teatri ka ekzistuar para nesh dhe do të ekzistojë përjetësisht. S’ka gjë që e ndalë forcën e teatrit!” – përmbyllë me këtë fjali të fuqishme intervistën për KultPlus, Adrian Morina.

Ndërsa regjisorja e shfaqjes “Zgjimi i Pranverës”, Zana Hoxha ka thënë për KultPlus se e ka mirëpritur këtë iniciativë e cila beson që mund të shndërrohet në një festë kulturore.

“Kur Adriani e ndau me mua idenë dhe iniciativën për mbajtjen e shfaqjes në Amfiteatrin e Gërmisë u gëzova dhe e pranova me kënaqësi idenë sepse i përshtatet shumë shfaqjes sime dhe besoj që do të shndërrohet në një festë kulturore. Me përkrahjen e duhur teknike ne do të arrijmë që të kemi një premierë unike”, është shprehur Zana. / KultPlus.com  

MKRS nënshkruan katër memorandume bashkëpunimi me komunën e Skenderajt

Ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi dhe Kryetari i Komunës së Skenderajt, Bekim Jashari, kanë nënshkruar sot katër memorandume bashkëpunimi.

Konkretisht bëhet fjalë për projektin “Ndërtimi i Palestrës së Sporteve në Skenderaj’’, projekt ky që do të implementohet gjatë vitit 2020, projekti “Ndërtimi i Fushës Sportive në fshatin Polac të Skenderajt”, gjithashtu ky projekt do të  implementohet gjatë vitit 2020. “Ndërtimi i Tribunave, Rrethojës dhe shtrimi i Zhavorit në Stadiumin e Skenderajt’’, projekt ky që do të implementohet gjatë viteve 2020/2021/2022, si dhe projektin  “Rinovimi i kulmit të Shtëpisë së Kulturës Hasan Prishtina në Skënderaj”, që do të implementohet gjatë vitit 2020.

Në bazë të memorandumeve ministria merr përsipër ta përkrahë financiarisht komunën e Skenderajt, ndërkaq komuna bashkë me MKRS-në do të kujdesen për implementimin e projektit.

Në takimin e zhvilluar mes ministres Dumoshi dhe kryetarit të Skenderajit Jashari, u bisedua edhe për projektet tjera që do të implementohen në këtë komunë.

Ministrja Dumoshi gjatë takimi tha se gjatë kësaj kohe jemi munduar që të  nënshkruaj memorandume të rëndësishme me të gjitha komunat e Kosovës në mënyrë që të ju krijojmë lehtësira komunave që t’i realizojnë projektet që i kanë planifikuar.

Nga të dyja palët gjatë takimi u tha se investimet në sport dhe në kulturë nëpërmjet këtyre katër projekteve të madha kane rëndësi të veçantë dhe kontribuojnë në zhvillimin e kulturës  dhe sportit në këtë qytet, si dhe synojnë zhvillimin infrastrukturorë në fushën e kulturës dhe sportit.


Ndërkaq, kryetari Jashari e falënderoi ministren Dumoshi për përkrahjen ndaj komunës në këtë kohë të vështirë pandemie dhe tha se këto memorandume të cilat u nënshkruan sot janë shumë të rëndësishme për komunën dhe qytetin që ai udhëheq. / KultPlus.com

GKK vazhdon me ekspozita virtuale, Agani: Publiku po na përgëzon për këto iniciativa

Xhemile Hysenaj

Periudha e fundit nëpër të cilën po kalon bota përfshi këtu edhe vendin tonë, ka bërë që institucionet në Kosovë të zhvillojnë shumë aktivitete virtuale duke qenë kështu më afër artdashësve, në mënyrë që të mos ketë ngecje të mëdha as në zhvillimet kulturore, shkruan KultPlus.

Ndër këto institucione, afër dashamirësve të artit ka qenë edhe Galeria Kombëtare e Kosovës, përmes ekspozitave virtuale në kuadër të platformave ‘Artisti në karantinë’ dhe ‘Muzeu virtual’.

Edhe pse dyert e këtij institucioni si shumë institucione të tjera për publikun nuk kanë qenë të hapura, Galeria Kombëtare e Kosovës ka vazhduar punën parreshtur përmes ekspozitave virtuale të cilat kanë rezultuar mjaft të suksesshme dhe efektive për adhuruesit e artit dhe artistët të cilët janë prezantuar përmes tyre.

Drejtoresha e Galerisë Kombëtare të Kosovës, Arta Agani, ka treguar për KultPlus se janë në pritje të përmirësimit të gjendjes, dhe se nëse kjo krizë shkon drejt përmirësimit pritet që nga fundi i muajit maj të vazhdojnë me ekspozita, ndërkaq në rast se gjendja përkeqësohet apo vazhdon pa ndonjë ndryshim, Agani tregoi se Galeria është e obliguar të vazhdojë me këtë mënyrë, poashtu të krijojë edhe ndonjë platformë të re.

‘Ekspozitat virtuale ka qenë të gatshme, sepse nga shkurti i vitit të kaluar kemi filluar t’i dokumentojnë ekspozitat në këtë mënyrë, ndërsa tash i kemi publikuar me radhë’, vazhdoi tutje Agani për KultPlus.

Platformat ‘Artisti në karantinë’ dhe ‘Muzeu virtual’, të cilat si nismë e Galerisë Kombëtare, kanë filluar në mënyrë që të angazhohen artistët duke publikuar koleksionet e tyre, këto platforma kanë qenë mjaft të suksesshme dhe publiku i ka pritur mjaft mirë.

Këto dy platforma kanë përfshirë artistë të ndryshëm si Zeni Ballazhi, Artan Hajrullahu, Driant Zeneli, Driton Selmani e të tjerë, artistë këta që përmes artit të tyre kanë qenë prezent në shtëpinë e secilit prej artdashësve.

‘Publiku e ka pranuar tepër mirë këtë mënyrë të ekspozitave, po na përgëzojnë për këto iniciativa’, shprehet Arta Agani. / KultPlus.com

“Pylli” nga Sasho Ognenovski u publikua në gjuhën shqipe

U publikua përmbledhja me poezi “Pylli” i Sasho Ognenovskit në gjuhën shqipe. Përkthimi është i Jeton Kelmendit, ndërsa veprën e botoi shtëpia botuese “Iva Bogdani” nga Prishtina.

Sasho Ognenovski është autor i pesë përmbledhjeve të poezive: “Orteku”,(1995), “Frutat e ferrit” (2014), “Lulja e shkretëtirës” (2015), “Pylli” (2018) dhe “Ndryshimi i së kaluarës” (2019). Ai është gjithashtu autori i librave për fëmijë “Përrallë e zakonshme” (2002) dhe “Kompasi magjik” (2011), romani “Sheshi i hirtë” dhe libri i dramave “Kalaja”(2016).

Ai ka përkthyer poezi dhe prozë nga anglishtja, serbishtja dhe bullgarishtja, ndërsa librat e tij janë përkthyer edhe në serbisht, anglisht dhe arabisht. Ai ka fituar çmime ndërkombëtare për poezinë e tij, përfshirë çmimin vjetor të Lidhjes së Përkthyesve nga Mali i Zi.

Ai gjithashtu shkruan recensione dhe kritika për letërsinë, teatrin dhe filmin. Poezitë dhe tregimet e tij të shkurtra janë botuar në shumë antologji në anglisht, uzbekisht, serbisht, arabisht, shqip dhe polonisht, si dhe në shumë revista letrare. / koha.mk / KultPlus.com

Fehmi Agani, burri i cili kundërshtoi turqizimin e shqiptarëve dhe u vra mizorisht

6 maji na kujton gjithmonë vrasjen e Fehmi Aganin, një prej politikanëve më të dalluar nga Kosova, dhe një sociolog që e morri seriozisht studimin gjatë tërë jetës, shkruan KultPlus.

Agani lindi pikërisht në janar, me 23 janar të vitit 1932 në Gjakovë, ku mbaroi shkollimin fillor, ndërsa të mesmin e kreu në Prishtinë.

Studimet për filozofi i mbaroi në Universitetin e Beogradit. Studimet pasuniversitare në shkencat politike i mbaroi poashtu në Universitetin e Beogradit, duke marrë gradën shkencore Magjistër i shkencave politike me temën ‘Pjesëmarrja e punëtorëve në procesin e vendimmarrjes në Gjermani’, më 1965. Gradën doktor i shkencave të sociologjisë e mori në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës më 1973, duke mbrojtur me sukses tezën ‘Partitë dhe grupet politike në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore’. Në vitin 1951, iu kundërvua politikës së turqizimit të shqiptarëve dhe për herë të parë u konfrontua me PKJ.

Edhe pse shumë i ri, u rreshtua në anën e LNÇ-së dhe të aleancës antifashiste. Ngjarjet e mëdha politike, veçanërisht ato të vitit 1981 e këndej, bënë që pikëpamjet dhe qëndrimet e tij politike gjithnjë e më tepër të marrin formën e social-demokracisë moderne perëndimore.

Në fund të viteve ’50 dhe në fillim të viteve ’60 punoi profesor i shkollave të mesme në Gjakovë dhe në Prishtinë, ndërsa më vonë gazetar dhe redaktor i politikës së jashtme në gazetën Rilindja.

Në vitin 1967 u zgjodh drejtor themelues i Institutit Albanologjik të Prishtinës. Më vonë u zgjodh prodekan dhe dekan i Fakultetit Filozofik të Universitetit të Prishtinës.

Ishte themelues i Degës së Sociologjisë dhe të Filozofisë në Fakultetin Filozofik dhe i Institutit të Sociologjisë të këtij fakulteti. Ishte kryeredaktor i revistave Studia Humanistica dhe Thema.

Në vitin 1978 mori Shpërblimin e Dhjetorit për studimet e tij shkencore.

Më 1993 u zgjodh anëtar korrespondent, ndërsa më 1996 anëtar i rregullt i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës.

Akademik Fehmi Agani ishte bartës i shumë dekoratave, ndër të cilat edhe i Dekoratës Urdhri i Lartë Skënderbeg me të cilën e dekoroi presidenti i Shqipërisë dhe Urdhri i Lidhjes së Prizrenit me të cilën e ka dekoruar kryetari i Kosovës.

Fehmi Agani u vra afër Lipjanit nga forcat ushtarake e policore serbe më 6 maj 1999, shkruan KultPlus.

Më 6 maj 1999, Agani, së bashku me familjen e tij, tentoi të linte Kosovën me tren. Në kufirin me Maqedoninë, treni u kthye mbrapsht. Diku afër Fushë Kosovës, policia ndaloi trenin dhe urdhëroi të zbrisnin të gjithë. Dëshmi të ndryshme të botuara në shtyp thonë se Agani u mor ose në një autobus së bashku me burra të tjerë shqiptarë, ose i vetëm me policët brenda një makine private.

Kufoma e tij u gjend të nesërmen buzë një rruge gjithë baltë, pranë Lipjanit. Qeveria serbe ngriti pretendimin se Agani është vrarë nga UÇK-ja, në mënyrë që ta pengonin të luante rolin e negociatorit midis Rugovës e qeverisë serbe. / KultPlus.com

Vdiq këngëtarja e njohur Millie Small

Këngëtarja xhamajkane, Millie Small ka vdekur në moshën 73 vjeçare pasi pësoi një goditje në tru.

Ajo u bë e njohur me hitin e saj “My Boy Lollipop”, i cili arriti numrin dy në SHBA dhe MB në 1964, transmeton rtv21.

Mbetet si një nga këngët më të shitura të të gjitha kohërave, me më shumë se shtatë milionë shitje. Themeluesi i “Island Records”, Chris Blackwell njoftoi vdekjen e saj dhe e kujtoi atë si “një person të ëmbël … dhe të veçantë”. / KultPlus.com

Papa Françesku: Koronavirusi nuk e justifikon shfrytëzimin e punëtorëve

Papa Françesku ka thënë të mërkurën se punëdhënësit duhet ta respektojnë dinjitetin e punëtorëve, veçanërisht të imigrantëve, pavarësisht vështirësive ekonomike të shkaktuara nga koronavirusi.

“Është e vërtetë se kriza është duke i prekur të gjithë, por dinjiteti i njerëzve duhet të respektohet gjithmonë”, tha ai, duke shtuar se ka pranuar shumë mesazhe më 1 maj për problemet e punëtorëve.

Papa gjithashtu tha se dëshiron t’i mbrojtë të gjithë punëtorët e shfrytëzuar dhe se i fton të gjithë që këtë krizë ta kthejnë në një shembull ku dinjiteti i individit dhe dinjiteti i punës të kthehen në qendër.

Ai i përmendi në veçanti punëtorët e fermave në Itali, shumica e të cilëve janë imigrantë. Javëve të fundit, në Itali ka pasur arrestime të pronarëve të fermave, të cilët punësojnë njerëz në fusha, shkruan “Reuters”, transmeton Gazeta Express.

Javën e kaluar, tre pronarë fermash dhe një imigrant nga Gambia u arrestuan nën akuzën për shfrytëzim të 50 punëtorëve imigrantë në rajonin jugor të Puljas.

Në një rast tjetër, tre shqiptarë u arrestuan në një punishte vere në Italinë veriore pasi u akuzuan se i kanë detyruar imigrantët që të punojnë deri në dhjetë orë në ditë pa pushim dhe u kanë dhënë paga të vogla. / KultPlus.com

Poezia e Paolo Giovio-s për Gjergj Kastriotin, vjen edhe në gjuhën shqipe

Nga Aurenc Bebja

Francesco Tajani, në veprën e tij “Le Istorie Albanesi”, botuar në Salerno në 1886, ka përkthyer nga latinishtja në italisht, në faqen n° 124, poezinë e Paolo Giovio-s për Gjergj Kastriotin, të cilën e gjejmë në faqen n° 147 të veprës me titull “Elogia virorum bellica virtute illustrium”, botuar në 1575 nga Pietro Perna.

Aurenc Bebja, ka përshtatur këtë poezi në shqip dhe e ka sjellë për lexuesin, nëpërmjet blogut të tij  “Dars (Klos), Mat – Albania” :

“Le Istorie Albanesi”, (1886) – Francesco Tajani / Burimi : Internet Archive

Gjergj, brenda varrit tënd mbyllet
Rrënimi i turqve dhe mbrojtja e Epirit;
Kockat e tua pa kundërshtim,
Në shumë vende u shpërndanë dhe përhapën.

Pjesët e trupit që duhet të qëndronin të mbyllura,
Për të mos u ndjerë më të fyera nga armiku,
Ashtu nga emri yt u lind lavdia e zjarrtë,
Sa në një mijë pjesë u thyen dhe shkëmbyen.

Sepse duke u larguar nga kjo botë,
Trupi yt u copëtua nga armiqtë e tu,
sikur për tu ndjerë të rëndësishëm.

Dhe virtyti për tu dhënë jetë të tjerëve,
vjen nga ti, ashtu i njëjti,
të dha famë dhe nder.

Giovio – Jeta e njerëzve të shquar

“Elogia virorum bellica virtute illustrium”, (1575) – Paolo Giovio / Burimi : Internet Archive

https://www.darsiani.com/la-gazette/poezia-e-paolo-giovio-s-per-gjergj-kastriotin-ne-vepren-elogia-virorum-bellica-virtute-illustrium/

“Ederlezi”, kënga himn e komunitetit rom (VIDEO)

“Ederlezi” është një nga këngët më të njohura të komunitetit rom. Kjo këngë i është kushtuar festës së Shën Gjergjit, që shënohet më 6 maj.

Kënga mori emrin e saj nga Ederlezi, që është një festival pranveror, duke festuar rikthimin e pranverës sidomos nga romët në Ballkan, dhe kudo tjetër në botë.

Por kjo këngë e cila besohet të jetë kompozuar në kohën e  ish Jugosllavisë, ka njohur interpretues të ndryshëm.

Shqiptarë, romë, serbë, kurd, grekë, libanezë, turq, e shumë të tjerë, e këndojnë këtë këngë e cila brenda vetës përmban shumë emocion. / KultPlus.com

Tom Cruise dhe NASA janë në bisedime për ta xhiruar një film në gjithësi

Aktori i njohur i filmave aksion, Tom Cruise, është në bisedime e sipër me agjencinë NASA, për ta xhiruar një projekt filmik në gjithësi. Kështu ka bërë të ditur shefi i kësaj agjencie. Besohet se biznesmeni, Elon Musk, do të jetë i përfshirë në këtë projekt i cili nëse arrin të realizohet, do të jetë filmi i parë në histori, i xhiruar në gjithësi.

“Agjencia NASA është e lumtur të punojë me aktorin Tom Cruise rreth realizimit të një filmi në Stacionin Hapësinor! Ne kemi nevojë për vëmendjen e mediave për t’i inspiruar gjeneratat e reja të inxhinierëve dhe shkencëtarëve, për t’i bërë planet ambicioze të NASA-s realitet,” kishte shkruar shefi i agjencisë, Jim Bridenstine, në Twitter.

https://twitter.com/JimBridenstine/status/1257752395750289409?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1257814387605159937&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.koha.net%2Fshowbiz%2F220660%2Ftom-cruise-dhe-nasa-jane-ne-bisedime-per-ta-xhiruar-nje-film-ne-gjithesi%2F

Bridenstine nuk dha detaje shtesë rreth këtij projekti por ky lajm vjen vetëm pak kohë pasi portal “Deadline” kishte raportuar se ylli hollywoodian, Tom Cruise, është duke bashkëpunuar me kryeshefin ekzekutiv të kompanive “Tesla” dhe “SpaceX”, Elon Muskm në realizimin e filmit të parë që do të xhirohet në gjithësi, transmeton Koha.net

Musk ende nuk e ka konfirmuar zyrtarisht bashkëpunimin, por postimit të Jim Bridenstine i ishte përgjigjur me mesazhin: “Duhet të jetë mjaft argëtuese”.

As zëdhënësit e aktorit Cruise nuk kanë pranuar ta komentojnë këtë lajm.

Besohet se planet rreth projektit në fjalë janë ende në fazën fillestare.

Ylli 57-vjeçar Tom Cruise, njihet për realizimin e të gjitha skenave të rrezikshme aksion në filmat e tij. Gjatë realizimit të filmit të ardhshëm “Top Gun: Maverick” aktori kishte drejtuar avionë luftarakë, dhe për filmat e “Mission: Impossible” ka qëndruar i varur jashtë një avioni teksa ai po ngjitej në qiell si dhe u ngjit në rrokaqiellin e famshëm “Burj Khalifa” në Dubai, që është ndërtesa më e gjatë në botë.

Xhirimet e filmit “Mission: Impossible 7” u pezulluan në muajin shkurt për shkak të shpërthimit të pandemisë në Itali. Kjo sëmundje ka bërë që të gjitha aktivitetet në Hollywood të anulohen, përfshirë këtu edhe mbylljen e kinemave anembanë botës. / KultPlus.com

‘Shingjergjat po sillen’ (VIDEO)

Kënga “Shingjergjat Po Sillen” e kënduar nga zëri emocionues dhe shumë i veçantë i Plator Gashit, është një këngë që nëpër vite e kanë kënduar Hashim Shala, Rexhep Hajrizi e të tjerë mbledhës të foklorit shqiptar ndër vite, shkruan KultPlus.

KultPlus ju sjell sot këtë këngë në ditën e Shën Gjergjit.

Kënduar në versionin e Plator Gashit, këngës po ja bashkëngjisim edhe tekstin:

Shingjergjat po sillen


Shingjergjat po sillen, more djalë!           
Shingjergjat po sillen, more djalë!           
Vjeshtat po përcillen, dylber o           
Vjeshtat po përcillen, shiqer o.           

Qajo gujë e gatë, o more djalë           
Qajo gujë e gatë, o more djalë,           
T’i kputi dy krah’t o dylber o                
T’i kputi dy krah’t o shiqer o.           

Qajo gujë e shkurtë, o more djalë           
Qajo gujë e shkurtë, o more djalë,           
T’i mërdhini gujtë, o dylber o               
T’i mërdhini gujtë, o shiqer o.           

Sivjet kur t’vjen vjeshta, more djalë           
Sivjet kur t’vjen vjeshta, more djalë,           
Bashkë dalim tu vneshta, dylber o           
Bashkë dalim tu vneshta, shiqer o.       

Kur po çon me m’lypë, o more djalë           
Kur po çon me m’lypë, o more djalë,           
S’po m’len baba yt, o dylber o           
S’po m’len baba yt, o shiqer o.       

Ça ka baba jem, o more djalë               
Ça ka baba jem, o more djalë,           
Me jaranin tem, o dylber o               
Me jaranin tem, o shiqer o.               

Baba n’mos m’dhashtë, o more djalë           
Baba n’mos m’dhashtë, o more djalë,       
Merre qat’ udhë t’gatë, o dylber o           
Po,                           
Merrëm edhe mu, o shiqer o;       

Merre qat’ udhë t’gatë, o dylber o           
Po,                           
Merrëm edhe mu o shiqer o./ KultPlus.com

“Gjithmonë kur merr ngricë, sjellim ndërmend emrin Tënd”

Poezi nga Sabri Hamiti

Gjithmonë kur merr ngricë
Sjellim ndërmend emrin Tënd,
Atë të parin dhe atë tjetrin,
Mundohemi t’ua mësojmë fëmijëve.

Nga terri i kohës dalin emrat,
Nishi, Kruja, Albulena e Berati.
E prapë dy emrat: i pari, i dyti
Njëri për veten, tjetri për tjerët.

Gjithmonë kur merr ngricë
Sjellim ndërmend emrin Tënd.
Të gjallë, të mjerë. Sa vlen jeta
Kur mbahet fryma me kujtime?

Fëmijët, që emrat i kapin shpejt,
Nuk donë vetëm kaq, donë më shumë,
Ata donë jetën, një emër për veten,
Fëmijët që nuk rriten nga kujtimet.

Gjithmonë kur merr ngricë
Sjellim ndërmend emrin Tënd,
Kur shurdhësinë e fellë, të pafund
E prishin lehjet e qenëve natën.

Një emër për veten e për të tjerët,
Qoftë edhe duke arrnuar jetën
Lypin fëmijët kur e rrisin shtatin.
Ata s’njohin kujtime, po ëndrra.

Nga përmbledhja me poezi “Leja e njohtimit 1985”, Rilindja, Prishtinë, 1985. / KultPlus.com

Vjosa Osmani: Profesor Agani i shërbeu vendit me gjithë qenien e tij prej dijetari e ideologu nacional

Sot më datën 6 maj janë bërë 21 vjet nga vrasja e ish-nënkryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës Fehmi Agani i cili u vra nga forcat serbe.

Ai la gjurmë të pashlyeshme në historinë e Kosovës për liri dhe pavarësi.

Në këtë përvjetor të 21-të, Aganin e kujton edhe Kryeparlamentarja Vjosa Osmani duke e cilësuar si një njeri të urtë e veprimtar të madh, këmbëngulës në përpjekjen për jetësimin e idealeve të brezave për liri.

KultPlus ju sjell postimin e plotë të Osmanit:

Sot, në 21-vjetorin e vrasjes, e kujtojmë njeriun e urtë e veprimtarin e madh, bashkudhëtarin politik të arkitektit të pavarësisë së Kosovës, dr. Ibrahim Rugovës, në lëvizjen e viteve ’90 për pavarësi, njërin ndër themeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe mbi të gjitha, njeriun e dijeve e të ideve për konsolidimin e kombit, profesor Fehmi Aganin. Ai u vra më 6 maj 1999 nga regjimi gjenocidal serb i Millosheviçit. Vrasja e tij qe përpjekje për ta dobësuar vullnetin dhe këmbëngultësinë e shqiptarëve për liri dhe pavarësi.
Dr. Agani, njeri i urtë, tepër modest, por këmbëngulës në përpjekjen për jetësimin e idealeve të brezave për liri, qysh më 1968 qe njëri ndër bartësit e debatit për Republikën e Kosovës. Në vitet ’80 ai ngrehu zërin kundër diferencimeve politike dhe sidomos kundër ndryshimeve të dhunshme kushtetuese, për t’iu bashkuar nismës për themelimin e LDK-së, e cila u shndërrua në lëvizje të fuqishme kombëtare kundër ideologjisë totalitare dhe i bashkoi shqiptarët përreth idesë së lirisë. Profesor Agani i shërbeu vendit me gjithë qenien e tij prej dijetari e ideologu nacional. Ai ia dha lëvizjes urtinë e nevojshme për ta bërë të pathyeshëm idealin e shqiptarëve për liri dhe e mbajti të gjallë vazhdimisht ëndrrën për ta parë të jetësuar atë.
Profesor Aganin sot e kujtojmë si personalitet me mendim të thellë politik, promotor i mendimit politik ndër shqiptarë dhe i përafrimit të pikëpamjeve të ndryshme rreth projektit të shqiptarëve për liri, pavarësi e demokraci. / KultPlus.com

21-vjetori i vrasjes së Fehmi Aganit

Sot më datën 6 maj janë bërë 21 vjet nga vrasja e ish-nënkryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës Fehmi Agani. Agani u vra nga forcat serbe.

Ai la gjurmë të pashlyeshme në historinë e Kosovës për liri dhe pavarësi.

Ish-nënkryetari i LDK-së së bashku me familjen e tij, tentoi të linte Kosovën me tren. Treni u kthye mbrapsht, në kufirin me Maqedoninë, diku afër Fushë Kosovës, policia ndaloi trenin dhe urdhëroi të zbrisnin të gjithë.

Dëshmi të ndryshme të botuara në shtyp thonë se Agani u mor ose në një autobus së bashku me burra të tjerë shqiptarë, ose i vetëm me policët brenda një makine private.

Kufoma e tij u gjend të nesërmen buzë një rruge gjithë baltë, pranë Lipjanit.

Për nder të tij është ngritur përmendorja e tij në oborrin e Fakultetit të Filologjisë në Prishtinë.

Që nga vitet 60-ta kur ishte paraqitur me argumentim e së drejtës së Republikës së Kosovës e deri me vrasjen e tij, Agani e kishte vënë gjithë krijimtarinë e tij në shërbim të projektimit, të argumentimit dhe të realizimit të këtij qëllimi. / KultPlus.com

Sot është ditëlindja e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut

Heroi kombëtar Gjergj Kastriot – Skënderbeu u lind më 6 maj 1405, në një familje fisnike të Dibrës, siç ishte ajo e Gjon Kastriotit.

Ai u mor peng nga Sulltan Murati dhe luftoi për Perandorinë Otomane si gjeneral deri më 1443, vit në të cilin u largua gjatë një beteje, duke u rikthyer në Krujë.

Në vitin 1444, mblodhi të gjithë princërit shqiptarë në Lidhjen e Lezhës, ku u vendos unanimisht të luftohej për marrjen në zotërim të trojeve shqiptare kundër Perandorisë Otomane.

Në krye të ushtrisë shqiptare, pas fitores së parë kundër otomanëve në betejën e Torviollit, Skënderbeu do të korrte 22 fitore të mëdha kundër osmanëve në vitet e luftës në krye të ushtrisë së vet, që kishte si kryeqendër Krujën.

Heroi kombëtar do të njihej për luftën e tij të paepur në një vend kyç mes lindjes dhe perëndimit. Ai do të njihej si besnik i mbretit të Napolit në traktatin e Gaetës, ku mbështeti mbretin Ferdinand të Napolit në luftën civile të viteve 1460–1461.

Në vitin 1463 ishte komandant i forcave të kryqëzatës së Papa Piut II, ndërsa vdiq më 17 janar 1468, në moshën 63-vjeçare.

Gjergj Kastriot-Skënderbeu konsiderohet nga shumë vende të Evropës Perëndimore si heroi që pengoi Perandorinë Otomane të pushtonte Perëndimin e Evropës dhe si modeli i rezistencës së krishterë ndaj otomanëve myslimanë. / KultPlus.com

Do të rihapet Disneyland në Shanghai

Disneyland do të rihapet në Shanghai më 11 maj, meqë pjesa më e madhe e Kinës po i kthehet normalitetit.

Sidoqoftë, numri i vizitorëve do të jetë i limituar dhe detyrohen t’i respektojnë mast mbrojtëse kundër COVID-19, si distanca sociale.

Po ashtu, vizitorët dhe punonjësit obligohen të mbajnë maska. Disney vlerëson se ka humbur mbi 1 miliard dollarë fitime për shkak të koronavirusit./KultPlus.com