54 vjet nga vdekja e novelistes amerikane, Edna Ferber

E quajtur “Novelistja më e madhe amerikane e kohës së saj”, novelistja dhe dramaturgja fituese e çmimit Pulitzer, Edna Ferber vdiq 54 vjet më parë, më 16 prill të vitit 1968, transmeton KultPlus.

Ferber lindi më 15 gusht 1885 në Kalamazoo, Michigan. Familja e saj u zhvendos pak përpara se të vendosej në Appleton, Ëisconsin, kur Ferber ishte 12 vjeç, ku babai i saj drejtonte një dyqan të përgjithshëm.

Ajo ndoqi shkollën e mesme Ryan, ku shërbeu si redaktore “personale dhe lokale” e gazetës së shkollës. Talentet e saj në të shkruar ishin tashmë të dukshme, ndonëse ishte teatri që rrëmbeu zemrën e saj. Ajo e quajti veten “e goditur nga skena” dhe shpresonte të bëhej aktore.

Por nuk ishte menduar të ishte. Në pamundësi për të përballuar universitetin dhe në nevojë për të ndihmuar familjen e saj, Ferber shkoi të punonte në Appleton Daily Crescent. Ajo ishte gazetarja e parë femër e gazetës. Ferber e pëlqeu punën dhe kaloi në një gazetë më të madhe, Milëaukee Journal, ku ajo punoi aq shumë sa u rrëzua nga lodhja një ditë në moshën 22-vjeçare.

Ferber u kthye në shtëpi në Appleton për të pushuar, por në mënyrë tipike Ferber, ajo derdhi energjinë e saj në shkrimin e tregimeve.

Tregimi i saj i parë i shkurtër, “Heroina Homely”, u botua në vitin 1910. Ajo më vonë tha për suksesin e saj: “Vendimi im për t’i dërguar “Heroina Homely” te redaktori i Everybody’s u arrit thjesht mjaftueshëm.”

Historia e saj u pasua shpejt nga një roman, “Daën O’Hara”, për një gazetare femër në Milëaukee. Ferber erdhi në vëmendjen kombëtare për serinë e saj të tregimeve në lidhje me shitësen udhëtuese të petkave Emma McChesney. Ndër fansat e saj ishte edhe presidenti Teddy Roosevelt.

Suksesi i këtyre tregimeve e solli Ferberin në vitin 1912 në Nju Jork, ku ajo gjeti famë të madhe për romanet dhe tregimet e saj të shkurtra. Shumë prej tregimeve të saj shfaqnin gra të forta që kapërcenin vështirësitë. Thuhej se ajo kishte pak durim për gratë që lejojnë veten të kufizohen nga kufizimet sociale dhe kulturore të vendosura mbi gratë.

Ferber ishte rigoroze për punën e saj. Ajo hulumtoi me kujdes mjediset e romaneve të saj dhe mbajti një plan ditor të një shëtitjeje të shpejtë në mëngjes, e ndjekur nga disa orë shkrim. Për vite me radhë, ajo shkruante 1000 fjalë në ditë, 350 ditë në vit. Pasi kishte filluar një libër, ajo pretendoi se asgjë tjetër veçse vdekja nuk mund ta ndante atë nga ai./ KultPlus.com

Historia e Voskopojës rikthehet përmes botimit ‘Qytetërimi i Voskopojës dhe shekulli i iluminizmit në Ballkan’

Historia komplekse e Voskopojës është rikthyer edhe njëherë në vëmendjen e Akademisë së Shkencave nëpërmjet botimit  “Qytetërimi i Voskopojës dhe shekulli i iluminizmit në Ballkan”

Sipas studiuesve kjo histori duhet pare përtej paragjykimeve nacionaliste dhe fetare rajonale që kanë penguar studimin e vërtetë të origjinës së qytetërimit të Voskopojës, ku edhe Kodiku i Voskopojës është mohuar sistematikisht nga studiues të ndryshëm për qëllime nacionaliste .

 “ A ka qenë Voskopoja shqiptare, arumune, greke apo bullgare? Kjo ishte çështja, ky ishte shqetësimi? Në ligjëratën e tij imzot Joan Pelushi, mitropolit i Korçës, sjell në vëmendje kodikun e Manastirit të Shën Podhromit. Ai flet thjesht për banorë të Voskopojës, që jetonin në paqe dhe dashuri me njëri tjetrin, që e donin qytetin e tyre , e bënin gjithçka për të ndërtuar, zbukuruar e qytetëruar atë.

Depërtimi në dokumentet veneciane ka bërë që studiuesit të depërtojnë në historinë e vërtetë të Voskopojës, tha Xhufi dhe vlerësoi tezat e autorëve të këtij botimi   për nga nga karakteri gjithëpërfshirës e reptësisht shkencor i materialeve të paraqitura”, tha historiani Pëllumb Xhufi.

“Prof. Shaban Sinani evidenton lidhjet e varësisë dhe ndërvarësisë që ekzistonin mbi Voskopojë dhe qendrave të tilla, si Kostandinopja, Ohri, Berati, Vlora, e më tej Roma apo Venecia. Lidhjet që për një kohë i shkuan mbroth shkëlqimit kulturor dhe ekonomik të qytetit. Por që me vonë ndikuan për të shkaktuar rënien e tij”, tha Xhufi.

Voskopoja e këtij shekullit (XVIII) është dhe mbetet një shembull rrezatues i përhapjes të dijes, kulturës, jetesës dhe bashkëjetesës së etnive të ndryshme në harmoni dhe progres unik.

 “Voskopja është një simbol i bashkëjetesës paqësore të popujve. Ajo arriti të shkrijë dhe harmonizojë identitetet e popujve që ishin  mësuar të jetonin në një simbiozë të përkryer antropologjike. Ndoshta pikërisht këtu e kemi shpjegimin e fenomenit Voskopojë”, tha studiues Matteo Mandala.

Pikërisht ky komunikim, ky bashkëveprim dhe këmbim i lirë i kulturave, ideve, mendimeve, filozofive dhe gjuhëve diverse i dha shtysë atij zhvillimi ekonomik, kulturor, arsimor, tregtar, etj., duke e kthyer shumë shpejt këtë qytezë, në një prej qendrave urbane më të lulëzuara dhe rrezatuese në Ballkan./Top Channel/ KultPlus.com

Sepse të dua

Poezi nga Herman Hesse

Sepse të dua, i egërsuar,
Po vi tek ti në këto nete.
Me që ti kurrë s’më ke harruar
Dhe shpirtin tënd mora me vete.

Me mua ësht’ e më përket përfare.
Të mira, të liga, këtu do t’i shkojë.
Prej dashuris’ sime përvëlimtare
S’ka engjëll që mund të të çlirojë./ KultPlus.com

Nobelisti mbresëlënës japonez, Jasunari Kavabata

Jasunari Kavabata qe shkrimtari i parë japonez që u laureua me çmimin Nobel në vitin 1968 për romanin e tij “Vendi i dëborës”. Për të deshifruar universin mental dhe romanesk të jashtëzakonshëm të Kavabatës është e domosdoshme t’i referohemi viteve të para të ekzistencës, të shënuara nga një vetmi e thellë, prej fëmijërisë deri në momentin tragjik kur shkrimtari vendosi t’i japë fund jetës.

Në veprën e tij realja dhe arealja ndeshen, shkapërderdhja e imazheve alternohet me bardhësitë dhe palëvizshmëritë. Punët e Kavabatës janë thurje të brimuara, të papërfunduara, që lënë lexuesin pa frymë para misterit të interpretimit. Soditja e natyrës, rënia e një gështenje, lulëzimi i një kumbulle, fluturimi i zogut, janë arratisje drejt një bote tjetër, ku bukuria e pashpjegueshme është ndoshta ajo e të vdekurve të rikthyer për një çast në botën e të gjallëve.

Jasunari Kavabata, biri i një mjeku të kulturuar, lindi në vitin 1899 në Osaka. Pas vdekjes së hershme të prindërve dhe motrës së vetme, ai u rrit nga gjyshi i verbër. Studioi në Universitetin Imperial të Tokios. Qe një nga themeluesit e organit Bungei Jidai, mediumi i një lëvizjeje të re në literaturën moderne japoneze. Debutimin e tij si shkrimtar e bëri me “Balerini Izu”, në 1927. Pas disa veprave të shquara, romani “Vendi i dëborës” i siguroi pozicionin si një nga shkrimtarët më në zë në Japoni. U bë anëtar i Akademisë së Arteve të Japonisë në vitin 1953.  Shkroi edhe shumë vepra të tjera, ndër të cilat “Liqeni”, “Qyteti i vjetër”, “Gjëmimi i malit”, “Bukuroshet e fjetura” etj.

Novela “Bukuroshet e fjetura” të Jasunari Kavabatës është një nga veprat e tij më të bukura. Në brendi të saj trajton kryesisht marrëdhëniet mes moshës së rinisë dhe pleqërisë, seksin, vdekjen, jetën dhe kujtimet. Shpeshherë Kavabata shkruan me metafora, duke dhënë shkas për reflektim shumë më parë pasi të shfletojmë edhe faqen e fundit të librit, për më tepër personazhet kryesorë në krijimtarinë e tij janë individë kompleksë në kërkim të pastërtisë. Kavabata e vë theksin kryesisht mbi aftësinë e mendjes njerëzore për të nxjerrë në pah marrëdhënien  e një individi me botën ekzistenciale.

Pasqyrimi i gabimeve të së shkuarës tek personazhi zakonisht ndodhin në prag të vdekjes. Për më tepër, këtyre personazheve u pikon dëshpërimisht në zemër për atë shans të pamundur për rininë e të rinjtë, madje edhe për një moment të shkurtër, për të rivitalizuar një ekzistencë më të dëlirë. Tek “Bukuroshet e fjetura”, personazhi kryesor, Eguti, fle pranë vajzave të reja që janë të droguara, të cilat përfaqësojnë bukurinë e jetës, si një mundësi për të reflektuar mbi gratë që ai ka njohur gjatë gjithë jetës së tij, duke përfshirë edhe gruan dhe vajzat e tij. Gjumi   parashikon  Egutin me një kalim në vdekjen e tij të afërt.

Si gjithmonë, stili i shkrimit të Kavabatës përmban tone lirike, filozofike, që sugjeron misteret e panjohura të jetës.

Sido që të jetë, një fakt mbetet i sigurt: Kavabata vërtetoi mundësinë e ndjeshmërisë së pastër të flasë në veprat që lëkunden me bukurinë. A ishte kjo bukuri hyjnore apo e ligë? Sekreti i mbartur në varr nga shkrimtari, nuk do të zbulohet kurrë. Dy vjet pas vetëvrasjes së Mishimas, që e konsideronte si mjeshtrin e tij, Kavabata kreu edhe vetë vetëvrasje. Vdiq në vitin 1972. / Konica / KultPlus.com

Daniel Defo, krijuesi i kryeveprës ‘Robinson Kruzo’

Daniel Defo lindi në Londër më 1660. Ai ishte djali i një kasapi të quajtur Xhejms Fo (Danieli më vonë e ndryshoi mbiemrin e tij në Defo sepse tingëllonte më bukur). Danieli i ri mëson në një shkollë fetare dhe më pas filloi tregtinë duke shitur dhe blerë mallra të ndryshëm. Kështu, ai udhëtoi në të gjithë Europën.

Daniel Defo luftoi kundër mbretit Xhejms ll dhe më vonë u bashkua me ushtrinë e mbretit Uilliam lll. Ai u burgos dy herë, sepse shkroi disa tekste kundër kishës dhe qeverisë. Daniel Defo punoi shumë edhe me gazetën e tij, në të cilën shkroi më shumë se 500 shkrime me emrin e vet, më shumë se çdo shkrimtar tjetër në gjuhën angleze.

Ai pati një jetë shumë aktive. Vdiq në 1731 në Londër. Kur ishte pothuajse 16 vjeç, Daniel Defo filloi të shkruante novela. Të kësaj periudhe janë veprat: “Kapiten Singëlltoni”, “Moll Flanders” dhe “Roksana”, por libri që e bëri të famshëm në të gjithë botën është “Robinson Kruzo”. Kjo ishte novela e tij e parë, e shkruar më 1719 dhe pati sukses të menjëhershëm. Defoja u mbështet në historinë e vërtetë të një detari të quajtur Aleksandër Selkirk, i cili u braktis nga piratët në ishullin Juan Fernandes, një ishull i vogël në Oqeanin Paqësor.

Ai jetoi atje i vetmuar për katër vjet dhe mundi të largohej me ndihmën e një anijeje në vitin 1709. Shumë studiues letërsie e mbajnë Robinson Kruzonë si novelën e parë në krijimtarinë letrare angleze. Ajo është përkthyer në mjaft gjuhë të botës, madje konsiderohet nje ndër veprat më të përkthyera në të gjithë botën pas Biblës.

Ai është një nga katër shkrimtarët më popullor dhe themelues i romanit anglez. Defoe ka shkruar edhe shumë trakte politike të cilat i kanë shkaktuar shqetësime autoriteteve angleze, të cilat e kanë ndëshkuar duke e futur në burg për pak kohë. Njëherësh ai ishte pionier i gazetarisë ekonomike dhe të biznesit. /KultPlus.com

Festivali i Filmit në Kanë do të fillojë me shfaqjen e filmit për zombitë ‘Z (Comme Z)’

Festivali i Filmit në Kanë do të hapet në 75-vjetorin e tij muajin e ardhshëm me shfaqjen e një filmi për zombitë, “Z (Comme Z)” nga Michel Hazanavicius, regjisor i filmit fitues të çmimeve “The Artist”, transmeton KultPlus.

“Është një komedi me zombie që ngjall pasionin për kinemanë,” tha drejtori i festivalit Thierry Fremaux në një konferencë shtypi të enjten, duke kujtuar se ngjarja e vitit 2019 kishte nisur me një film nga Jim Jarmusch me të njëjtën temë.

Festivali do të zgjasë nga 17-28 maj dhe do të shfaqë aktorë të rëndë duke përfshirë vazhdimin e Tom Cruise “Top Gun” dhe një biografi të Elvis nga Baz Luhrmann me Austin Butler dhe Tom Hanks.

Organizatorët kanë thënë se konkursi do të përfshijë “Armageddon Time” të James Grey, një dramë me Anne Hathaway, Jeremy Strong dhe Anthony Hopkins dhe një shfaqje të “Three Thousand Years of Longing” nga George Miller, me një aktor që përfshin Idris Elba dhe Tilda Swinton.

Festivali, i cili njoftoi në mars se do të ndalonte delegacionet zyrtare ruse nga eventi nëse nuk përfundon konflikti në Ukrainë, do të shfaqë “Gruaja e Tchaikovskit” nga regjisori rus në mërgim Kirill Serebrennikov, i cili ka folur hapur për luftën.

Në kategorinë e projekteve për herë të parë, festivali do të shfaqë një film debutues nga Maksim Nakonechnyi, i xhiruar së fundmi në Ukrainë. E titulluar “Butterfly Vision”, ajo gjurmon historinë e një gruaje të re ukrainase që kthehet në vendin e saj pasi u kap dhe u lirua në një shkëmbim të burgosurish./ KultPlus.com

‘Romantika’, kënga që nuk harrohet nga artistja Violeta Rexhepagiqi (VIDEO)

Kompozitorja, këngëtarja dhe gazetarja e njohur Violeta Rexhepagiqi u largua nga kjo botë më 16 prill të vitit 2020.

Violeta Rexhepagiqi, si spikere e programeve për fëmijë në “Radio Prishtinë” filloi të ndjekë mësimet edhe në shkollën e ulët të muzikës. Si rrjedhë e angazhimit të saj pasojnë edhe mirënjohjet në festivalin e fëmijëve “Akordet e Kosovës”. Njëkohësisht, Violeta interpretoi më se 40 këngë për fëmijë, dhe luajti zërin e personazheve në radio-dramat për fëmijë. Violeta shquhej për avangardë që në vitet e ’80, si në muzikë e poashtu edhe në modë. Në vitin 1984 Violeta për publikun e gjerë shqiptar u bë e njohur me paraqitjet e saja në grupin e muzikës “Vivienne”. Gjatë kësaj kohe, ajo përfaqësoi për dy herë Kosovën në përzgjedhen e përfaqësueses së Jugosllavisë për “Këngën e Eurovizionit”. Ajo ishte e angazhuar në Radio Televizionin e Prishtinës dhe aty punoi deri në uzurpimin e kësaj qendre nga forcat serbe. Pas okupimit të RTP-së punoi si reportere lufte për agjensitë e huaja: “News Network”, “WTN”, “Sky NEWS” etj. Nga viti 2010, Violeta punoi për “RTK”, shkruajti tekste këngësh dhe bëri komponime për këngëtarë të ndryshëm.

Më 16 prill 2020, në orët e hershme Violeta Rexhepagiqi u gjet e vdekur në banesën e saj. Në pamundësi për të organizuar mbledhje komemorative dhe pjesëmarrje në varrim për shkak të gjendjes së karantinës nga virusi COVID 19, kryetari i qytetit të Prishtinës, Shpend Ahmeti njoftoi publikun se në shenjë respekti për kontributin e saj për kulturën shqiptare, në stadiumin “Fadil Vokrri” në kryeqytet do të lëshohen këngët e saj.

KultPlus ju sjell sot një ndër këngët më të mira të Violetës, “Romantika”, këngë kjo që nuk harrohet lehtë. / KultPlus.com

Fragment nga libri “Jeta ime”, Charlie Chaplin

Gjatë këtyre shëtitjeve nuk më kujtoheshin asnjëherë ato që më thoshte ajo. Isha krejt i ekzaltuar, i bindur se një forcë mistike na ishte afruar dhe se bashkimi ynë ishte rezultat i një afiniteti të paracaktuar. Kisha tre mëngjese që e njihja; tre mëngjese të shkurtra, përpara të cilave pjesa tjetër e ditës nuk ekzistonte deri në mëngjesin pasardhës. Por, mëngjesin e katërt qëndrimi i saj ndryshoi. Ajo më priti ftohtë, pa entuziazëm dhe nuk pranoi të ma kapte dorën. Unë e qortova për këtë gjë dhe e akuzova me shaka se nuk më donte. Më tha – në fund të fundit, unë jam pesëmbëdhjetë vjeç dhe ju nuk jeni veçse katër vjet më i madh se unë. Unë nuk desha ta kuptoja domethënien e kësaj vërejtjeje. Por, nuk mund të mos e vija re mënyrën me të cilën papritur po më largonte. Vështronte drejt përpara, duke ecur me një hap elegant prej gjimnazisteje, me duart të futura në xhepat e bluzës marinare.

– Me fjalë të tjera, ju nuk më doni me të vërtetë – i thashë. Nuk e di – ma ktheu ajo. Unë mbeta i hutuar. – Në qoftë se nuk e dini, atëherë nuk më doni. Në vend të përgjigjes, ajo vazhdoi të ecte pa thënë asgjë. E shikoni çfarë profeti jam – zura të flisja unë me një ton të lehtë. – Ju kisha thënë se do të pendohesha që u njoha me ju. Provova ta merrja në pyetje për të zbuluar ndjenjat e saj të vërteta në lidhje me mua, por të gjitha pyetjeve ajo iu përgjigj njëlloj: – Nuk e di.

Doni të martoheni me mua? – I thashë më në fund për ta zënë ngushtë. – Unë jam tepër e re. Mirë atëherë, sikur të ishit e detyruar të martoheshit, do të më merrnit mua, apo ndonjë tjetër? Por, ajo nuk donte të angazhohej dhe përsëriste pa pushim të njëjtat fjalë: – Nuk e di… unë ju dua… por… – Por nuk më doni – i thashë unë tërë ankth. Ajo mbeti në heshtje.

Ishte një mëngjes i vrerët, rrugët kishin një pamje të përhime dhe të shëmtuar. E keqja është se kam lejuar t’i çoj gjërat shumë larg – thashë me një zë të ngjirur. Kishim arritur në hyrje të metrosë. “Mendoj se do të bënim mirë të ndaheshim dhe të mos takoheshim më kurrë” – shtova duke pritur se si do të reagonte ajo. Mbeti e ngrysur. – Lamtumirë – u përgjigj ajo. – Më vjen shumë keq.

Kjo ndjesë qe si një goditje që po më jepte në zemër. Kur ajo u zhduk në metro provova një ndjenjë zbrazësie të padurueshme. Ç’kisha bërë? Mos isha treguar tepër brutal? Nuk duhej ta kisha trembur. Isha sjellë si një hajvan i fryrë dhe kisha krijuar një situatë të tillë që tani nuk mund të takohesha më me Hetin pa u bërë qesharak. Ç’duhej të bëja? Më mbetej vetëm të vuaja.

– Charlie Chaplin“Jeta ime”

Në GKK shpaloset ekspozita “Rrethi”, piktori Gani Gashi nderohet me titullin “Doktor Honoris Kauza”

Era Berisha

Një numër tejet i madh i pikturave të vendosura përgjatë mureve disangjyrëshe të Galerisë Kombëtare të Kosovës mbrëmë kishin gjetur jetësimin e tyre dhe po frymonin në ngjyra të ndezura e në gjendje kaotike me ç’rast në secilin cep ato piktura kishin zënë rob edhe syrin e të pranishmëve që po admironte veprat unike të piktorit Gani Gashi i cili mbrëmë hapi ekspozitën e tij të titulluar “Rrethi”, ekspozitë kjo që vjen e kuruar nga Krenar Zejno, shkruan KultPlus.

Në ceremoninë e hapjes solemne të ekspozitës, drejtori i Galerisë Kombëtare të Kosovës, Naim Spahiu e mori fjalën fillimisht për të falënderuar të pranishmit për pjesëmarrjen dhe tutje ai shprehi kënaqësinë e tij që më në fund piktori Gani Gashi sivjet është pjesë e programit të Galerisë.

“Sot kemi nderin të prezantojmë artistin Gani Gashi i cili jo vetëm unë personalisht por i gjithë stafi sot ndihet mirë për shkak se e kemi një artist që me vite ka konkurruar të jetës pjesë e këtij programi të Galerisë dhe fatmirësisht sivjet është në planprogram. Falënderojmë dhe këshillin drejtues që kanë bërë këtë përzgjedhje. Njëherit sot është edhe Dita e Artit Botëror që shënohet kudo nëpër vende të ndryshme të botës. Kështu që ne e kemi zgjedh këtë artist që ta shënojmë këtë ditë”, thotë Spahiu.

Kuratori i ekspozitës, Krenar Zejno tutje tregoi se veçantia e kësaj ekspozite është se çdo tablo është e mbushur nga këndi në kënd.

“Së pari falënderoj artistin që besoi te prekja fare e vogël e imja që është krejtësisht minore dhe nuk ka të bëjë fare me një vepër të rëndësishme që okupon të dy sallat e Galerisë. Është thjesht një shkrim dhe një afërsi shpirtërore sepse ne njihemi prej vitesh. Kjo është ekspozita e tretë që bëjmë së bashku. Piktori si i tillë ka pas empatinë që t’i krijonte kushte çdo lloj hezitimi të një autori që është tek studio. Tabloja është festa e syrit. Ekspozita është ‘mesha’ apo ‘ramazani’ i syrit. Gjithandej nga bomba në luftë, e pëson syri jashtë mase. Elementi që bie shumë në sy menjëherë është puna si e tillë. Mbushja e tablosë me ornamente, detaje, praninë e qenies diku me një sy diku me një siluetë, diku me një elipsë si maskat afrikane, diku tjetër me një prani koke por ama jo vetëm tre viza, por një punë me të vërtetë e jashtëzakonshme. Veçantia e kësaj ekspozite se çdo tablo është e mbushur nga këndi në kënd”, thotë Zejno.

Ndërsa, vajza e piktorit, Lira Gashi tutje me një emocion të pashoq lexoi një rrëfim të sajën dedikuar babait të saj. Me titull “Ta jetosh jetën me ngjyra”, ajo cilësoi piktorin Gashi si të vetmin piktor që ka këtë mjeshtëri teknike, metodë pune dhe që gdhend pikturën në pëlhurë me ngjyra e gërsheton elementet e grafikës në pikturë.

Po ashtu, mbesa e piktorit, Lyra Begolli lexoi një nga shumë esetë që e ka shkruar për gjyshin e saj. “Nëpër rrathët e gjyshit”, titullohej eseja e cila shtjelloi artin e piktorit, mesazhin pas pikturave, historinë e një bohemi, shpërthimin e simboleve dhe detajet nga më të ndryshmet që vinë nga thellësia e shpirtit të një artisti.

Ambasadori Avni Spahiu në hapjen e kësaj ekspozite përkujtoi edhe grupin e artistëve ‘Dardanët’ të cilët sipas tij e pasuruan tej mase artin në Kosovë.

“Është me të vërtetë kënaqësi që ta shoh mikun tim me këtë ekspozitë në Galerinë Kombëtare të Kosovës dhe pikërisht në Ditën Ndërkombëtare të Artit. Në të gjitha ato ekspozita që organizoheshin shumë herët në kohë, Gani Gashi ishte pjesë e rëndësishme e tyre. Më kujtohet edhe një grup artistësh që quheshin ‘Dardanët’ të cilët nuk e lanë artin në Kosovë që të vdiste, siç e dëshironte dikush. Por këta qëndruan dhe më kujtohen shumë mirë ato piktura të mrekullueshme që në njëfarë mënyre ftillonin edhe shpirtin e kombit të vetë në momente nëpër të cilat po kalonte. Prandaj kjo mbrëmje ka domethënie të madhe jo vetëm për Ganiun por edhe për të gjithë ne”, thotë Spahiu.

Sipas tij, kjo ekspozitë meriton vëmendjen e të gjithë artdashësve të Kosovës ngase piktori Gashi me bashkëpunëtorët e tij kanë shënuar një etapë të rëndësishme në historinë e artit pamor të Kosovës.

Para se edhe autori i ekspozitës të merrte fjalën, atij iu dhurua çmimi “Doktor Honoris Kauza” që vjen nga Akademia Evropiane e Arteve në bashkëpunim me Komunitetin Kombëtar Shqiptar.

Gjithashtu, piktori Gani Gashi krejt në fund i falënderoi të gjithë të pranishmit si dhe përkujtoi ekspozitën e parë të tij në korridorin e Fakultetit Filozofik.

“Ju falënderoj nga zemra që keni gjetur kohë të vini në këtë mbrëmje. Pas këtyre fjalëve të bukura që i thanë të gjithë, s’kam çfarë të them më për vete. Çfarë kam pas për të thënë, e kam thënë me veprat e mia. Ekspozitën time të parë e kam hapur në vitin 1969 në Prishtinë dhe në mungesë të galerive asaj kohe e kemi organizuar në Fakultetin Filozofik, ekspozitën time që është shumë e rëndësishme për mua sepse më hapi rrugën për vazhdimin e punës time të mëtutjeshme. Sonte këtu, kjo ekspozitë është edhe më e rëndësishme sepse në njëfarë mënyre është një rrumbullakim i gjithë krijimtarisë time prej asaj kohe e deri më sot, pas tetëdhjetë e disa viteve. Po ashtu kam një falënderim të veçantë për Naim Spahiun, drejtorin e Galerisë, i cili është angazhuar jashtë mase për organizimin e ekspozitës time”, thotë Gashi i cili pastaj e shpalli të hapur ekspozitën.  

Pas këtyre fjalimeve emocionuese, të pranishmit që ishin në një numër tejet të madh me padurim po hynin brenda dalëngadalë. Me sy drejt pikturave ata u drejtuan drejt pikturave në fillim teksa disa po shkonin edhe direkt në fund. Ishin pikturat diversive ato të cilat u shpalosën në dimensione nga më të ndryshmet dhe në formën më unike që Galeria Kombëtare e Kosovës ka pasur rastin ta përjetojë. Njashtu sikurse hëna e plotë që shoqëronte të pranishmit në hapjen solemne, ashtu ishin edhe pikturat e piktorit Gashi. Të plota e të mbushura në çdo cep të mundshëm, ato vodhën vëmendjen e gjithsecilit dhe i detyruan të pranishmit të vështronin thellë përbrenda shpirtit të secilës pikturë.

Mëdyshjet e audiencës për të zbërthyer emocionin, kuptimin, mesazhin apo thjesht teknikën e futur në pikturë ishin ato që bënë që kjo ekspozitë të frymojë në një enigmë e cila me një gjëegjëzë të shkëlqyer ndërvepronte me secilin njeri. Ndonëse anash pikturave nuk ishin të vendosura emrat e tyre, nuk deshi shumë kohë që secila pikturë t’i shpreh copëzat e veta. Të krijuara përgjatë viteve të ndryshme duke nis qysh nga viti 2005 e deri tek 2022, pikturat portretizonin një gjendje fort të ngatërruar në pamje e cila shprehej nëpërmjet mbizotërimit të ngjyrës së verdhë, kaltër apo të kuqe. Ngjyrat e përplasura mrekullueshëm në pikturë ngjallnin një ndjenjë e cila shfaqej vetëm në rastin kur thellësia e njeriut depërtonte brenda intensitetit të pasur pamor.

Ndërkohë ishin disa piktura të cilat ndodheshin në pozicione të posaçme, ato të cilat pikërisht komunikonin një brengë, trishtim, rebelim, gjurmë, lojë, kujtim, siluetë, portret, harmoni apo edhe një mozaik me ç’rast këto elemente frymonin në ngjyra krejtësisht gjallëruese, për të hyrë kështu në qoshet më të skajshme të mendjes së njeriut të pranishëm. Kurioziteti për të soditur këndshëm fytyrat apo gjysmë fytyrat që kishin kapluar tablotë në një mënyrë brilante ishte tejet e pranishme dhe kjo më së miri vërehej tek shprehjet e fytyrave që mundoheshin të hynin brenda një plotësie të qetë shpirtërore që pikturat posedonin në vetvete.

Tutje në vazhdim ndodheshin edhe ato piktura të cilat në detaje krejtësisht të imëta binin në ndesh me shumicën e pikturave të krijuara përgjatë viteve më të vona, që pësonin një ndryshim në gjendjen kaotike të imazheve. Përsosja e një boshllëku që në vetvete është kontrast i pandryshuar i plotësisë shfaqej në këto piktura të cilat kanë preokupuar artistin në vitet e mëhershme për të sjell një çorodi mahnitëse e të rafinuar që shpalos dukshëm teknikën mjeshtërore të tij dhe punën e tij ambicioze.

Pena e piktorit Gashi që haptazi ka prek të gjitha qoshet e tablove të prezantuara mbrëmë, njëkohësisht ka prekur edhe shikuesin e dëgjuesin e mirëfilltë të artit të tij. Në të dy katet e Galerisë, ai ka arritur të shpalos thellësinë e të qenurit një artisti i cili komunikon me veprën përballë tij, teksa ekspozimi i asaj vepre krijon një komunikim të ndërmjetshëm mes artistit, pikturës dhe artdashësve. Krejt kjo ndërlidhje dëshmon për talentin e tij të pakrahasueshëm që heshtazi hyn në psikikën e shpirtit të njeriut dhe përhapet ëmbëlsisht në bërthamën e ekzistencës njerëzore.

 Ekspozita do të jetë e hapur deri me datë: 05.05.2022 / KultPlus.com

Rusia paralajmëron ‘pasoja të paparashikueshme’ për vendet që furnizojnë Ukrainën me armë

Këtu është një përmbledhje e ngjarjeve më të fundit në luftën e vazhdueshme në Ukrainë sot:

  • Kryeministrit britanik Boris Johnson dhe 12 politikanëve të tjerë u ndalohet të hyjnë në Rusi për shkak të qëndrimit të tyre “armiqësor” ndaj konfliktit.
  • OKB regjistron 1,982 vdekje civile që nga fillimi i luftës, por paralajmëron se shifra është një nënvlerësim
  • Një person u vra dhe disa u plagosën në sulmet me raketa që goditën kryeqytetin e Ukrainës Kiev më herët sot, tha kryetari i bashkisë së qytetit Vitali Klitschko.
  • Rusia paralajmëron “pasoja të paparashikueshme” nëse vendet perëndimore vazhdojnë të furnizojnë Ukrainën me armë
  • Zyrtarët amerikanë thonë se dy raketa ukrainase Neptun goditën anijen luftarake ruse Moskva dhe pati viktima ruse kur anija u mbyt. Rusia thotë se një zjarr në bord shkaktoi fundosjen /KultPlus.com

“Një ditë e humbur në jetë është kur nuk qeshim”

Përveçse me role që e kanë skalitur në kinematografi, siç është ai i endacakut, Charlie Chaplin ka lënë edhe shumë aforizma brilantë, shkruan KultPlus.

Ai jetoi 88 vjet dhe la 4 porosi të rëndësishme gjatë jetës së tij, të cilat KultPlus ju sjellë më poshtë.

“Asgjë nuk është e përjetshme në këtë botë, as problemet tona.”

“Më pëlqen të eci në shi sepse atëherë askush nuk i sheh lotët e mi.”

“Një ditë e humbur në jetë është kur nuk qeshim.”

“Gjashtë mjekët më të mirë në botë janë: Dielli, Pushimi, Ushtrimet, Dieta, Vetëvlerësimi dhe Miqtë.”/ KultPlus.com

10 libra që mund t’i lexoni gjatë muajit prill

Muaji Prill njihet si muaj në të cilin lëkundjet e motit janë të pranishme pothuajse çdo ditë.

Në këtë muaj, janë disa libra që i kemi përzgjedhur dhe që mund të lexohen nga të gjitha moshat.

“Portrait of a Thief,” nga Grace D. Li (Tiny Reparations Books, April 5)

Me shkëlqimin e “Crazy Rich Asian” dhe pezullimin e “Ocean’s Eleven”, debutimi i Li është një roman grabitjeje me ritëm të shpejtë, me magjepsjen e objekteve të çmuara dhe një pagesë prej 50 milionë dollarësh. Gjithashtu shtron pyetje të vështira në lidhje me përvetësimin kulturor. Muzetë perëndimore  kanë refuzuar me vendosmëri të kthejnë pesë statujat e humbura nga një shatërvan i zodiakut në një rezidencë perandorake të epokës Qing. Ekuipazhi i ri aziatik amerikan rekrutohet nga një miliarder misterioz kinez, i cili do t’i paguajë ata për t’i kthyer skulpturat në atdheun e tyre të ligjshëm. Me rrezikun kaq të lartë, të dështosh duket sikur po zhgënjen  gjeneratat e mëparshme që pësuan krime kolonialiste.

“Easy Beauty: A Memoir,” nga Chloé Cooper Jones (Avid Reader Press / Simon & Schuster, April 5)

Jones, një profesoreshë filozofie, shpesh u paraqet studentëve të saj enigma etike, të tilla si nëse prindërit e mundshëm duhet të zgjedhin paraprakisht embrionet me tipare të dëshirueshme. Kështu, ajo ndonjëherë dëgjon argumente se pse nuk duhej të kishte lindur. Ajo ka agjenezë kongjenitale sakrale, që do të thotë se ka lindur pa sakrum. Pavarësisht parashikimeve të tmerrshme të mjekëve se ajo nuk do të jetonte, nuk do të ecte apo nuk do të kishte fëmijë, ajo ka bërë këto gjëra dhe më shumë. Këtu, ajo shqyrton mënyrat se si një kulturë përcakton vlerën e një personi dhe nis një udhëtim për të kuptuar mitin e bukurisë dhe bashkëpunimin e saj të paqëllimshëm në të.

“True Biz,” nga Sara Nović (Random House, April 5)

Për ata që e donin filmin fitues të Oskarit CODA, një shkollë me konvikt për studentët që nuk dëgjojnë është mjedisi për një kaleidoskop përvojash. Charlie, i lindur nga prindër që mund të dëgjojnë, nuk kishte takuar kurrë më parë një person të shurdhër. Austin, familja e të cilit feston shurdhimin, sfidohet nga lindja e motrës së tij që mund të dëgjojë. February, drejtoresha, lufton për të mbajtur shkollën hapur dhe për t’u kujdesur për nënën e saj të sëmurë që nuk dëgjon, ndërsa jeta e saj në shtëpi fillon të shkërmoqet. Nović është një udhërrëfyes turistik i zhytur në mendime përmes kulturës së saj të shurdhërve, e kujdesshme për të shpjeguar atë që mund t’u mungojë njerëzve që nuk janë në dijeni të botës së saj dhe ofron mini mësime historie dhe ilustrime të fjalëve të fjalorit në gjuhën amerikane të shenjave.

 “Four Treasures of the Sky,” nga Jenny Tinghui Zhang (Flatiron, April 5)

Pasi prindërit e 12-vjeçares Daiyu janë arrestuar, gjyshja e saj e largon atë, të fshehur në pjesën e pasme të vagonit të një fqinji. Maskimi i saj si djalë nuk e pengon atë që të rrëmbehet, drogohet dhe dërgohet jashtë shtetit për të punuar si prostitutë në San Francisko, ku, në vitet 1880, ndjenja anti-kineze është e fortë. Tensioni racor dhe dhuna e ndjekin atë ndërsa ajo përshkon perëndimin amerikan, duke u përpjekur për identitete të reja për të qëndruar gjallë në një vend që nuk e do atë. Historia përcjellëse e këmbënguljes së Zhang-ut përballë padrejtësisë tronditëse rezonon nëpër kultura dhe gjithashtu duket fatkeqësisht e rëndësishme për botën e sotme.

“Pest,” nga Elizabeth Foscue (Keylight Books, April 5)

Këto ditë, shumë njerëz po kërkojnë të arratisen në një libër zbavitës. Foscue jep në romanin e saj për të rritur, shumë qesharak, një vajzë që lundron në vitin e fundit në një shkollë me arritje të larta, ku dhoma e këshillit studentor nuhat “erërat e kombinuara të Sharpies dhe ambicies së tërbuar”. Hallie Mayhew mban disa koncerte, duke përfshirë spërkatjen e insekteve për kompaninë e pesticideve të babait të saj, teksa planifikon të arratiset nga edukimi i saj në Santa Barbara në klasën punëtore duke siguruar një bursë shumë të lakmuar për udhëtime të plota. Kur plani i saj bie në rrëmujë, ajo me ngurrim rekruton ndihmën e Spencer Salazar, “përtaci i besuar i klasës A” në vendin fqinj. Brohoritjet për këtë të pafuqishëm do t’u bëjnë thirrje njësoj të rinjve dhe të moshuarve.

“The No-Show,” by Beth O’Leary (Berkley, April 12)

Nëse je një lexues që pëlqen të ndajë rolet për çdo personazh, do të dëshironi të filloni me komedinë romantike më të fundit të O’Leary. Dy nga bestsellerët e saj po shkojnë drejt ekraneve, me “Downton Abbey’s” Jessica Brown Findlay që luan në serialin televiziv “The Flatshare” dhe vetë zonja Maisel, Rachel Brosnahan, duke luajtur rolin kryesor në një adaptim filmik të “The Switch”. Rrëshqitjet e fundit të O’Leary përfshijnë tre gra, ku secila u la të presë në ditën e Shën Valentinit. Sekretet zbulohen, marrëdhëniet testohen dhe lumturia gjendet në mënyra të papritura.

“Knock Off the Hat,” nga Richard Stevenson (Amble Press, April 26)

Gjërat janë të vështira për hetuesin privat Clifford Waterman në Filadelfia e pasluftës. Ventilatori pushoi së punuari në zyrën e tij të mbuluar me blozë pranë shinave të hekurudhës dhe faturat po grumbullohen. Ai është i njohur në të gjithë qytetin për shkarkimin e tij të pandershëm për “paturpësi” nga ushtria amerikane dhe ndihmon homoseksualët e shënjestruar nga sistemi i korruptuar i drejtësisë së qytetit. Kur një klient i ri nuk mund të përballojë një ryshfet prej 500 dollarësh për të kryer një arrestim të “sjelljes së çrregullt” në një bastisje të një bari homoseksualësh, Waterman fillon të hetojë një gjykatës të korruptuar, Harold “The Hat” Stetson, zhvatja e të cilit është rritur kur homoseksualët vendas kanë filluar të zhduken. Stevenson, pseudonimi për recensentin e ndjerë të Washington Post, Richard Lipez, përdor një mjedis të ashpër dhe një dialog të zhurmshëm për të evokuar një epokë përpara Stonewall-it, kur homoseksualët ndiqeshin në mënyrë rutinore për krime seksuale dhe zbulimi solli shkatërrim.


“The Fervor,” nga Alma Katsu (Putnam, April 26)

Fiksioni historik takohet me tmerrin në thrillerin më të fundit letrar të Katsu, i cili shton një element të mbinatyrshëm në një pjesë të dhimbshme të historisë amerikane. Teksa një fatkeqësi e dhunshme përhapet midis rojeve dhe banorëve të një kampi internimi japonez në Idaho, Meiko nuk mund të mos vërë re se, megjithëse mjekët vijnë, asgjë nuk përmirësohet. Ajo dhe vajza e saj lidhen me një gazetar dhe së bashku ata garojnë për të ndaluar përhapjen e infektimit vdekjeprurës para se të jetë tepër vonë. Katsu gërsheton elemente të folklorit japonez në një periudhë të turpshme të historisë, duke tërhequr paralele me ksenofobinë moderne dhe demonizimin e atyre që kemi frikë.

“Like a House on Fire,” by Lauren McBrayer (Putnam, April 26)

Duke rritur një familje me një bashkëshort që e do, Merit gjithashtu e ndjen veten duke u zhdukur në një jetë ku ndjek të vegjëlt dhe seksit të përhershëm. Rifillimi i karrierës së saj në arkitekturë duket si një mënyrë për të rimarrë një pjesë të jetës së saj që dikur i dha kuptim. Shefi i saj i ri, Xhejni me vetëbesim, është gjithçka që Merit admiron. Pasi marrëdhënia e tyre e punës lulëzon në një miqësi të vërtetë, ndjenjat e Merit zhvillohen në diçka më shumë. Ky roman debutues i papërpunuar, emocional eksploron shqetësimin e moshës së mesme, natyrën e miqësive femërore dhe gëzimin dhe barrën e të jetuarit në mënyrëautentike. /KultPlus.com

Çeku i thotë Petkoviqit: Përsërite pas meje, Kosova është një shtet sovran dhe demokratik

Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Hajrullah Çeku, i ka reaguar drejtori të të ashtuquajturës zyre për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Petar Petkoviq, pasi ky i fundit kërkoi që qeveria të respektojë vendimin e Kushtetueses për tokën e Manastirit të Deçanit, shkruan KultPlus.

Çeku i ka replikuar në një postim në “Twitter” Petkoviqit, duke i thënë që përpara se të bëjë kërkesa ndaj Kosovës të fillojë ta njohë faktin që Kosova është shtet sovran dhe demokratik.

“Instanca më e lartë ligjore? Po mendon Gjykata Kushtetuese  e Republikës së Kosovës? Para se ta lejosh veten të bësh ndonjë kërkesë nga shteti ynë, të fillojmë me njohjen e fakteve në terren. Ju lutem përsëriteni pas meje: Kosova është një shtet sovran dhe demokratik”, ka shkruar Çeku.

Ministri Çeku poashtu ka kërkuar që Serbia t’i ndalë sulmet terroristen ndaj Policisë së Kosovës.

“Sygjerime shtesë: Kërkoni falje për gjenocidin e kryer(Kisha Ortodokse e Serbisë është e mirëseardhur të ju bashkëngjitet), jepni informatat për personat e zhdukur me dhunë, paguani dëmet ekonomike, përfshirë shkatërrimin e më shumë se një mijë lokacioneve të trashëgimisë, ktheni artefaktet tona të vjedhura. P.s ndalni sulmet terroriste ndaj policisë sonë”, ka shkruar Çeku. /KultPlus.com

Në dy vjetorin e saj të vdekjes, sot përkujtohet Violeta Rexhepagiqi

Në shënim të dy vjetorit të ndarjes nga jeta të këngëtares Violeta Rexhepagiqi, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit në bashkëpunim me Qendrën e Kulturës Alternative-Defy Them, organizojnë mbrëmjen përkujtimore për këngëtaren.

 Ngjarja përkujtimore mbahet në hapësirat e Qendrës Defy Them (ish Strehimorja), Rr. “Mehmet Gradica”, Nr. 2, Bregu i Diellit, Prishtinë, sot më 16 prill, duke filluar prej orës 20:30. / KultPlus.com

Vasfije Krasniqi dhe Besarta Jashari do të flasin në SHBA për tmerret e luftës në Kosovë

E mbijetuar e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë si dhe tani deputete e Lëvizjes Vetëvendosje, Vasfije Krasniqi-Goodman, bashkë me të mbijetuarën e familjes Jashari, Besarta Jashari, do të flasin në Shtetet e Bashkuara të Amerikës  (SHBA) për tmerret e luftës në Kosovë, shkruan KultPlus.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë Vasfije Krasniqi-Goodman përmes një postimi në Twittër, derisa do të jenë atje më 10 maj.

Organizimi është bërë nga Qendra dhe Muzeu i Tolerancës “Simon Wiesenthal” në New York teksa temë diskutimi do të jetë adresimi i dhunës dhe përdhunimit si armë lufte,

Pjesë e këtij forumi do të jenë edhe Përfaqësuesi i Përhershëm i Shqipërisë në Kombet e Bashkuara, Ferit Hoxha, ish-kryetari i Komitetit të Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA dhe anëtar i Kongresit, Eliot Engel, fotoreporterja dhe fituesja e çmimit “Pulitzer”, Marissa Roth, dhe Kadire Tahiraj, Drejtoreshë e Qendrës për Promovimin e të Drejtave të Grave në Kosovë. /KultPlus.com

‘Jetojmë të dy në një qytet, dhë rrallë shihemi sa rrallë’

Poezi nga Ismail Kadare.

Ca pika shiu ranë mbi qelq.
Për ty unë befas ndjeva mall.
Jetojmë të dy në një qytet,
Dhe rrallë shihemi sa rrallë

Edhe m’u duk pak e çuditshme
Si erdh kjo vjeshtë, ky mëngjes.
Qiejt e ngrysur pa lejleke
Dhe shirat pa ylber në mes.

Dhe thënia e vjeter e Heraklitit
Seç m’u kujtua sot për dreq:
“Te zgjuarit jane bashkë në botë,
Kurse të fjeturit janë veç”.

Në ç’endërr kemi rënë kaq keq,
Që dot s’po zgjohemi valle?…
Ca pika shiu ranë mbi qelq
Dhe unë per ty seç ndjeva mall

MKRS: Ndërhyrjet e shumta synojnë kthimin e shkëlqimit të dikurshëm kulturor të Mitrovicës

Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, përmes një video të publikuar në llogarinë zyrtare në “Facebook”, ka paraqitur edhe ndërhyrjet restauruese dhe emergjente në asetet e trashëgimisë kulturore në Mitrovicë, shkruan KultPlus.

MKRS thotë se këto ndërhyrje janë bërë që t’i kthejnë shkëlqimin e dikurshëm të Mitrovicës.

“Rajoni i Mitrovices është ndër zonat më të pasura kulturore të Kosovës, por njëkohësisht edhe më të neglizhuara ndër vite”, thuhet në njoftim.

Ndërhyrje restaturuese e emergjente po zhvillohen në Shtëpinë e Islam Shipollit, Xhaminë e Mazhiqit, Bazilikën e Shën Pjetrit në Mitrovicë dhe Shtëpinë e Gani Sejdiut në Runik të Skënderajt.

Së shpejti pritet të nisin punimet edhe në Hamamin e qytetit në Mitrovicë, ndërsa në gjysmën e dytë të vitit do të vazhdohet me projekte të tjera. /KultPlus.com

E mençur, e bukur, me stil unik e të veçantë, Violeta Rexhepagiqi romantika që nuk harrohet (VIDEO)

Një revolucion në muzikën shqipe, Violeta Rexhepagiqi lehtë mund të njihet nga fotografitë e rinisë së saj të hershme.

Një grua e bukur, e mençur, një stil unik dhe i veçantë e deri asokohe edhe i paparë për syrin e shqiptarëve, nga një shqiptare, Violeta Rexhepagiqi nisi një karrierë të suksesshme e cila do të ndërpritej pas një aksidenti të tmerrshëm.

E lindur në vitin 1965, ajo mbetet një prej këngëtareve më avangarde të një kohe tjetër në Kosovë.
Mësimet e para Violeta i ndoqi në shkollën e qytetit – “Faik Konica”. Pas suksesit me këngë dhe si spikere për programe të fëmijëve në “Radio Prishtinë” ajo filloi të ndjekë mësimet edhe në shkollën e ultë të muzikës.

Ajo ka interpretuar rreth 40 këngë për fëmijë për të kaluar më pas në një dimension tjetër, në këngët për të rritur, aty ku edhe dolën hitet e saj si solo këngëtare por edhe bashkë me Armend Rexhepagiqin e Aida Barakun.

Një grua me plot elegancë dhe e suksesshme, ajo punoi për një kohë edhe pranë televizioneve të huaja, duke raportuar edhe rreth luftës në Kosovë. Violeta në ndërkohë punoi edhe në Radio Televizionin e Kosovës./ KultPlus.com

Nagavci: Një komb, një gjuhë, një abetare

Ministrja e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Arbërie Nagavci, ka zhvilluar një vizitë zyrtare në Shqipëri, shkruan KultPlus.

Nagavci është shprehur e lumtur për këtë vizitë, derisa aty u diskutua edhe për abetaren e përbashkët, si marrëveshje nga takimi i dy qeverive vitin e kaluar.

“Kënaqësi të mirëpritem dje në Ministrinë e Arsimit dhe Sportit në Shqipëri nga ministrja Evis Kushi. Bashkë, takuam anëtarët e Komisionit nga Kosova dhe Shqipëria për Abetaren e përbashkët. Bashkëpunimi jonë në fushën e arsimit do të vazhdojë. Një komb, një gjuhë, një abetare”, shkruan Nagavci.

Së fundmi, një pikë e marrëveshjes mes dy qeverive është zbatuar edhe në fushën e kulturës, kur u organizua koncerti “Na Flet Asdreni”, në Prishtinë e Korçë. /KultPlus.com

Dua Lipa e magjishme në skenë, vazhdon turneun e albumit në Evropë (VIDEO)

Mbrëmë ka filluar edhe turneu i albumit të Dua Lipës “Future Nostalgia” në kontinentin e Evropës, transmeton KultPlus.

Lipa, e cila shijoi suksese të mëdha në arenat e ndryshme në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, tani ka filluar turneun e saj edhe në kontinentin e vjetër.

26 vjeçarja ka filluar gjithçka në Manchester të Anglisë, ku edhe ka performuar magjishëm në këtë skenë.

Love Again dhe New Rules

Good in bed

New Rules

Me veshje të veçanta dhe të ndryshme gjatë gjithë performancës, Lipa shënoi edhe një natë tjetër të suksesshme nga turneu i saj i albumit “Future Nostalgia”.

Skenat më të mëdha të Evropës po bëhen gati, pasi Dua Lipa do të performojë edhe në Gjermani, Francë, Barcelonë, Milano etj. /KultPlus.com

Përkujtohet eksodi i shqiptarëve të Kosovës gjatë viteve 1998-1999

Eksodi i shqiptarëve të Kosovës gjatë viteve 1998-1999, është një nga ngjarjet më të rënda në historinë e popullit shqiptar. Ai ishte rrjedhojë e zbatimit të projektit shovinist serb me emërtimin “PATKOI”.

Me këtë projekt, shteti serb synonte të kryente “pastrimin etnik” të popullsisë etnike shqiptare të Kosovës. Deri në mars të vitit 1999, mendohet se vetëm nga Rrafshi i Dukagjinit u zhvendosën rreth 90 mijë shqiptarë.

Në periudhën mars-qershor 1999, numri i përgjithshëm i shqiptarëve të shpërngulur me dhunë arriti në afro 1 milion vetë. Pjesa më e madhe e shqiptarëve kaluan në Qafën e Morinit dhe në Qafën e Prushit.

Dëbimi i shqiptarëve të Kosovës i vitit 1999, përbën një nga eksodet më të rënda në historinë e Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore. Me mikpritjen ndaj vëllezërve shqiptarë nga Kosova, populli shqiptar në përgjithësi dhe në mënyrë të veçantë, banorët e rretheve të Kukësit, Hasit dhe Tropojës treguan edhe njëherë bujarinë dhe solidaritetin që i karakterizon. Ata dëshmuan para opinionit ndërkombëtar se shqiptarët janë një komb, pavarësisht kufijve politikë.

Kombi shqiptar do t’i mbetet mirënjohës SHBA për kontributin që dha për çështjen e Kosovës. Presidenti i SHBA i asaj kohe, Bill Klinton, përmes një mesazhi historik drejtuar popullit shqiptar të Kosovës në ditët e tyre më të vështira u shpreh: “Ju do të ktheheni në shtëpitë tuaja. Ju do të keni shkollat tuaja dhe do të ushtroni fenë tuaj. Ju do të zgjidhni udhëheqësit që dëshironi dhe do të vendosni vetë të ardhmen tuaj. Ju nuk do t’i paguani taksa Jugosllavisë. Ju nuk do t’i çoni djemtë tuaj ushtarë për Jugosllavinë. Ju do të keni si monedhë tuajën markën ose dollarin” . / KultPlus.com

Policia e Kosovës është sulmuar sot sërish në veri të Kosovës

Rasti ka ndodhur më saktësisht në Sharpej të Jarinjes ku kanë ndodhur dy shpërthime nga mjete të dyshuara piroteknike.

Shpërthimet kanë ndodhur afër veturës së policisë e cila ishte në një pikë statike ku policia ishte e përqendruar në parandalim të kontrabandës në atë zonë.

“Nga shikimi i vendit të ngjarjes është vërejtur se në xhamin e veturës policore ka mbetur një copë letre (dyshohet mbështjellës i mjeteve piroteknike). Ngjarja ka ndodhur në një pjesë që është afër territorit të Serbisë dhe dyshimi i bazuar është se këto mjete janë hedhur nga territori i Serbisë. Policia ka qenë duke monitoruar një rrugë ilegale të mbyllur kohë më parë dhe e cila përdorej për kontrabandë të mallrave.”, thuhet në komunikatën e policisë. /KultPlus.com

‘Lajm i mirë, do të shtrenjtohen Librat’

Lulzim Tafa

Lajm i mirë
Do të shtrenjtohen Librat

Librat do të shtrenjtohen
E dashur
Sapo fola me një botues
Me parat e honorarit
Do ta blej një jaht
Një avion

Jemi të parët që do të fitojmë nga Poezia
(Eh, kjo veç është e bukur)
Nëse nuk kam parë ëndërr

Librin më nuk do ta falim
injorantët nuk do t’i presin më thonjtë
mbi libra tanë

Prostitutat s’do ta flladitin ballin

Shitësit në shesh
më nuk do t’i mbështjellin me poezi
kikirikët, farat, gështenjat

Farmacitë barnat,
pesticidet, helmet

Librat do të shtrenjtohen

pa hy në borxh askush nuk do të mund
të blej libër me Poezi
HARROJE
pa i lënë fëmijët pa bukë

Njerëzit do të presin në radhë për të blerë libra

Poezia do të lexohet në zyrën ovale
në foreign office, n’Kremlin

Nuk desha ta them të fundit fjalë
Poezi do të lexojnë miliarderët

Ministrat,
biznesmenët,
Të dashurave do t’ju blejnë libra me Poezi në vend të diamanteve
Ato do të gëzohen
Nuk pritet t’ua përplasin për fytyre

Ne do të vazhdojmë kështu siç jemi
Do të lundrojmë
Në ujëra të thella, t’paqta lotësh
do të fluturojmë me avionin tonë lart
më lart se fluturat se zogjtë
te yjet

Pastaj do të aterojmë
në një livadh të gjelbër
dhe do të ulemi si dikur
E do ti lexojmë
Barit
Poezi /KultPlus.com

133 vjet nga lindja e artistit më të madh të humorit pa zë

Më 16 Prill 1889 lindi aktori, skenaristi, regjisori dhe producenti anglez Charlie Chaplin, një nga pionierët e kinemasë dhe një ndër artistët më të mëdhenj në historinë e filmit.

“Ai nuk ishte një yll Hollywood-i”, thotë ekspertja amerikane Lisa Stein Haven, “sepse kur ai ishte një yll, Hollywood-i nuk ekzistonte”.

Mustaqe të zeza, kapelja, bastuni dhe të ecurit si rosak me këpucët e mëdha – karakteristika të Charlie Chaplin këto që nuk i harron askush. Ashtu si edhe në filmin e tij të parë, me të cilin korri sukses të madh „Fëmija“ (1921) „endacaku“ ndërthurte në figurën e tij, humorin e shakanë me dëshpërimin e melankolinë.

Lindur në vitin me 16 prill 1889 në Londër, ai ndërroi jetë në Zvicër në vitin 1977 – gjatë jetës ai përjetoi shumë suksese në kinematografi, por edhe shumë skandale. Charles Spencer Chaplin rridhte nga një familje e varfër dhe arriti të fitojë miliona në Hollywood. Filmi i tij “Etja për ar”(1925) tematizon pikërisht këtë kontradiktë: realiteti i trishtuar dhe ëndrra për ar e pasuri.

Shumica e veprave të Chaplin u krijuan në kohën e filmit pa zë. Për „Dritat e qytetit“ ai punoi në fazën e kalimit nga filmi pa zë në atë me zë. Por Chaplin nuk i preferonte filmat me zë. Ai e përdorte zërin me kursim dhe në mënyrë eksperimentuese. Filmat e tij dëshmojnë se ai ka pasur të drejtë: Mimika, pantomimat, gjestet dhe shprehja – të gjitha funksionojnë edhe sot tek filmat e Chaplin.

Charlie Chaplin ishte i dhënë pas grave dhe është martuar gjithsej katër herë. Yllin e ri të kinematografisë e tërhiqnin gjithmonë vajzat e reja. Kjo shpesh herë i ka krijuar telashe. Në SHBA dhe në atdheun e tij në Angli, apostujt e moralit e kanë kritikuar ashpër atë.

Gruaja e dytë e tij Lita Grey Chaplin dhe dy fëmijët – 1913.

Vetëm në filmat e tij të vjetër Chaplin luante karaktere të pakëndshëm. Shumë shpejt ai iu përkushtua roleve, që karakterizuan më pas filmat e tij: ky ishte njeriu i thjeshtë, që mbrohet ndaj padrejtësive të jetës. Në veprat e më vonshme si „Kohët moderne“ (1936) ai ushtron edhe një kritikë të thellë shoqërore – njeriu në ingranazhet e industrializimit.

Një vepër mjeshtërore e Chaplin është filmi “Diktatori i madh” (1940). Përpjekjes, që konsiderohej thuajse e pamundur për të satirizuar Hitlerin dhe nazistët – Chaplin ia doli me sukses. Më vonë Chaplin është shprehur, se po të kishte pasur dijeninë për kampet e përqendrimit ai nuk do ta kishte xhiruar filmin. E pavarësisht kësaj “Diktatori i madh” edhe sot është një film që ia vlen të shihet.

Në veprën e mëvonshme “Projektorët” Chaplin ka përpunuar edhe shumë prej përjetimeve të tij. Në të tematizohen ulje – ngjitjet e artistit. Premiera e filmit u shfaq në vitin 1952, në një kohë, kur Chaplin përçmohej në SHBA. Atë e akuzonin atje, se ishte i afërt me komunizmin. Chaplin, i cili ishte atë kohë në Angli, nuk u lejua të kthehej në SHBA.

Pas dhjetë vjetëve ndërprerjeje, Charlie Chaplin rivuri në skenë në Evropë në 1967 filmin: “Kontesha e Hong-Kongut”. Ndonëse filmi me dy yjet e kinematografisë Sophia Loren dhe Marlon Brando pati aktorë të nivelit të lartë, ai nuk solli asnjë sukses komercial. Vitet e fundit të jetës Chaplin i kaloi në Zvicër. Vetëm një herë ai u kthye shkurt në SHBA.

As sot e kësaj dite nuk ka figurë tjetër në historinë e kinematografisë, që të jetë kaq e pranishme sa Charlie Chaplin. Qoftë në reklama, në qendra tregtare, në pllakata, në fotografi apo në internet – figura e endacakut me tiparet tipike të aktorit Charlie Chaplin haset kudo dhe në çdo kohë. Chaplin u ka mbijetuar kohërave – ndonëse periudha e tij si regjisor i përket një të shkuare të largët.

Edhe ata që nuk janë rritur me Charlie Chaplin dhe filmat e tij, e njohin endacakun. “Ai nuk ishte një yll Hollywood-i”, thotë ekspertja amerikane e Chaplin-it, Lisa Stein Haven, “sepse kur ai ishte një yll, Hollywood-i nuk ekzsitonte”. Edhe sot mund të thuash që: Charlie Chaplin është shumë më tepër se sa një aktor. Ai është një legjendë./ KultPlus.com